Hayattan bıktım, ne yapmalıyım?

Önce sen

Bu satırları okuyorsan muhtemelen uzun zamandır çok yorgunsun. Belki bir kayıp, bitmeyen bir borç, bir ilişki, bir hastalık ya da adını koyamadığın bir ağırlık seni bu noktaya getirdi. Böyle hissetmen kötü bir insan olduğun anlamına gelmez; taşıdığın yükün gerçekten ağır olduğunu gösterir.

Eğer şu an kendine zarar vermeyi düşünüyorsan, lütfen okumayı bırak ve 112’yi ara. Yanına güvendiğin birini çağır; bir aile üyesi, bir arkadaş, bir komşu. Seni tehlikeye sokabilecek şeyleri kendinden uzaklaştır. Bu gece tek başına karar vermek zorunda değilsin. Bu duygular çoğu zaman dalga dalga gelir; en yoğun an geçer. O anı güvenle atlatmak için yardım istemek, gösterebileceğin en güçlü adımdır. Şiddet görüyorsan ya da evde güvende değilsen ALO 183’e ulaşabilirsin.

Hayattan bıktım demek günah mı?

Pek çok insan bu soruyu içinden geçirir ve sorduğu için bile suçluluk duyar. Kaynaklara bakalım. Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: “Sizden biri başına gelen bir sıkıntı yüzünden ölümü temenni etmesin. Mutlaka bir şey söylemek zorunda kalırsa şöyle desin: Allah’ım, yaşamak benim için hayırlı olduğu sürece beni yaşat; ölüm benim için hayırlı olduğunda canımı Sen al” (Buhârî 5671).

Bu hadiste dikkat çeken bir şey var: Peygamberimiz sıkıntının insanı bu noktaya getirebileceğini biliyor ve bunu inkâr etmiyor. Ama o duyguyu bir ölüm dileğine dönüştürmek yerine, kararı tamamen Allah’a bırakan bir cümle öğretiyor. Yani mesele duyguyu bastırmak değil, onu Allah’a teslim etmektir.

Yorgunluğunu dile getirmek de bir suç değildir. Hz. Yakub, yıllarca süren bir hasretin içinde derdini ve hüznünü yalnızca Allah’a döktüğünü söyledi (Yûsuf 12:86). Hemen ardından oğullarına Allah’ın rahmetinden umut kesmemelerini öğütledi (Yûsuf 12:87). Hüzün ve ümit aynı insanın kalbinde birlikte durabilir.

Peygamberimiz de hüzünlendi

Oğlu İbrâhim vefat ederken Peygamberimizin gözlerinden yaşlar akmıştı. Bunu görenlere “Göz yaşarır, kalp hüzünlenir; biz yalnızca Rabbimizin razı olacağı sözü söyleriz” demişti (Buhârî 1303). Hüzünlenmek, ağlamak, yorulmak iman eksikliği değildir; Allah’ın en sevdiği kul da bunları yaşamıştır.

Bir başka hadiste mümine dokunan yorgunluğun, hastalığın, kederin, hüznün ve sıkıntının, hatta ayağına batan bir dikenin bile karşılıksız kalmadığı bildirilir (Buhârî 5641). Çektiğin acı görülmüyor değil; Allah katında bir karşılığı var.

Umudun bittiği yerde

Zümer sûresindeki âyet, kendi aleyhine sınırı aşmış kullara seslenir ve onlara Allah’ın rahmetinden umutlarını yitirmemelerini söyler (39:53). Kendine karşı yüklenmiş, kendini tüketmiş her insana yönelik bir çağrıdır bu. Kudsî bir hadiste de Allah, kulu O’na dua edip O’ndan umdukça onu bağışlayacağını söyler (Tirmizî 3540).

Duhâ sûresi, Peygamberimizle “seni terk etti” diye alay edildiği günlerde inmiştir (Buhârî 4950) ve ilk cevabı, Rabbinin onu terk etmediği ve ona küsmediğidir (93:3). İnşirâh sûresi de zorluğun yanında bir kolaylık olduğunu iki kez tekrar eder (94:5-6). Şu an o kolaylığı göremiyor olabilirsin. Âyet, onun var olduğunu söylüyor; görünmesi zaman alabilir.

Can bir emanettir

Kur’an, “Kendinizi öldürmeyin; Allah size karşı çok merhametlidir” der (Nisâ 4:29). Bu âyet bir tehdit cümlesiyle değil, Allah’ın merhametiyle biter. Hayatın sana verilmiş bir emanet olduğunu ve o emanetin sahibinin sana merhamet ettiğini hatırlatır. Bakara sûresinin son âyeti de Allah’ın kimseye taşıyamayacağı bir yük yüklemediğini söyleyerek başlar ve “Rabbimiz, taşıyamayacağımız yükü bize yükleme” duasıyla devam eder (2:286). O yükü tek başına taşımak zorunda değilsin.

Destek almak tevekküle aykırı değil

Peygamberimiz, Allah’ın indirdiği her hastalığın şifasını da indirdiğini söylemiştir (Buhârî 5678). Haftalardır süren umutsuzluk, hiçbir şeyden zevk alamamak, uykusuzluk ya da sürekli ağlama isteği; tedavi edilebilen bir durumun belirtisi olabilir. Bir psikiyatriste ya da psikoloğa gitmek, hastaneden randevu almak, dua ile çelişmez. Hastane randevusunu MHRS üzerinden alabilirsin; acil bir durumda ise beklemeden 112’yi ara.

Ne söyleyeceğini bilmiyorsan tek bir cümle yeter: “Bir süredir hayattan bıktığımı hissediyorum ve bununla tek başıma baş edemiyorum.” Bu cümleyi söylemek, yardımın başladığı yerdir. Aile hekimin de seni doğru birime yönlendirebilir.

Bugün için küçük adımlar

Büyük kararlar yerine bugünü geçirmeye odaklanmak bazen en doğru adımdır:

• Birine söyle. Güvendiğin bir kişiye “Kendimi iyi hissetmiyorum” demek, yükü bölmenin ilk adımıdır.
• Yalnız kalma. Özellikle geceleri, düşüncelerin ağırlaştığında yanında biri olsun.
• Bedenine iyi bak. Bir bardak su, biraz yemek, kısa bir yürüyüş, birkaç saat uyku. Küçük görünür ama zihni etkiler.
• Kısa bir zikir. Uzun virdler yerine tek bir cümle yeter: “Lâ ilâhe illallâh” ya da yukarıdaki dualardan biri.
• Bir uzmana ulaş. Bunu bir zayıflık değil, kendine gösterdiğin bir özen olarak gör.

Bir yakının böyle hissediyorsa

Bu sayfaya bir yakının için geldiysen: Onu dinle, yargılama, nasihatle başlama. “Senin için buradayım” demek çoğu zaman en iyi gelen cümledir. Kendine zarar verme sözleri ciddiye alınmalıdır; onu yalnız bırakma ve gerekirse 112’yi ara. Bir uzmana gitmesine eşlik etmeyi teklif edebilirsin. Onun için gıyabında dua etmek de bir destektir.

Kalbindekini kelimelere dökmek

Bazen en zor şey, içinden geçeni söyleyebilmektir. Duanın kalıplarından önce kendi cümlelerinle Allah’a anlatabilirsin: neden bu kadar yorulduğunu, neyin seni en çok incittiğini. Yazmak da yardımcı olabilir. Bu sayfadaki Nûr kartı yalnızca içini dökmek istersen orada; yazdıkların hiçbir yere gönderilmez. Ama Nûr bir yardım hattının ya da bir uzmanın yerini tutmaz. Şu an zor durumdaysan önce 112.

İçin daralmışsa içim daralıyor sayfasında, yorgunluğun ağır basıyorsa tükendim, çok yoruldum sayfasında kaynaklı dualar bulabilirsin. Anlamı bu hâle yakın isimler Raûf (çok şefkatli), Rahîm (çok merhametli), Latîf (lütfu ince olan) ve Mücîb (dualara karşılık veren) isimleridir.