Şifa duası: Arapçası, okunuşu ve anlamı

Şifa duası nedir?

Hastalık, insanın en savunmasız hissettiği anlardan biridir; ister kendisi hasta olsun, ister bir hastane koridorunda sevdiği birini beklesin. Peygamberimiz bu anlar için dualar öğretmiş, kendisi de hastalara giderek onlar için dua etmiştir. Hz. Âişe’nin anlattığına göre ailesinden biri rahatsızlandığında onu sağ eliyle sıvazlar ve sayfanın başındaki duayı okurdu (Buhârî 5743). Hasta ziyaretine gittiğinde de benzer sözlerle dua ettiği bilinir (Buhârî 5675).

Duanın her cümlesi şifanın kaynağını hatırlatır: Sıkıntıyı gideren Allah’tır, şifa veren O’dur, O’nun şifasından başka şifa yoktur. İstenen ise “geride hiçbir hastalık bırakmayan” tam bir iyileşmedir. Kendin için okuyorsan “işfihi” (ona şifa ver) yerine “işfinî” (bana şifa ver) diyebilirsin.

Dua tedavinin yerine geçmez

Bu sayfanın en önemli cümlesi budur. Peygamberimiz “Tedavi olun; çünkü Allah ihtiyarlık dışında her hastalık için bir deva yaratmıştır” buyurmuştur (Ebû Dâvûd 3855). Buhârî’nin rivayetinde de “Allah şifasını indirmediği bir hastalık indirmemiştir” denir (Buhârî 5678). Yani ilacı ve hekimi aramak, Allah’ın yarattığı şifaya giden yolu aramaktır; tevekküle aykırı değildir.

Diyanet’in açıklaması da İslam’ın sağlığın korunmasına büyük önem verdiğini, hastalık durumunda tedavi yoluna gidilmesini istediğini belirtir. Terk edilmesi hâlinde can ya da organ kaybına yol açacak bir tedaviyi yaptırmamak veya yarıda bırakmak caiz görülmez. Bu yüzden:

• Doktorunun önerdiği ilacı ve tedaviyi bırakma; dua bunun yanında edilir.
• Belirtiler sürüyor ya da ağırlaşıyorsa vakit kaybetmeden bir hekime başvur.
• Göğüs ağrısı, nefes darlığı, bilinç kaybı, ani felç belirtisi gibi acil bir durumda hemen 112’yi ara.
• Para karşılığı “okuyarak iyileştirme” vaat edenlere, tedaviyi bırakmanı isteyenlere itibar etme.

Ağrı için okunan dua

Osman b. Ebi’l-Âs, Müslüman olduğundan beri bedeninde bir ağrı hissettiğini Peygamberimize anlatınca ona şunu öğretti: Elini ağrıyan yere koy, üç kez “Bismillâh” de; sonra yedi kez “Hissettiğim ve korktuğum şeyin kötülüğünden Allah’a ve O’nun kudretine sığınırım” de (Müslim 2202). Bu kısa dua baş, diş ya da bel ağrısı gibi her türlü ağrıda okunabilir. Buradaki üç ve yedi sayıları hadiste geçtiği için korunur.

Hasta ziyaretinde okunan dua

İbn Abbas’ın rivayetine göre Peygamberimiz, eceli gelmemiş bir hastayı ziyaret edip yanında yedi kez “Büyük Arşın Rabbi olan yüce Allah’tan sana şifa vermesini dilerim” diyen için Allah’ın o hastaya afiyet vereceğini haber vermiştir (Ebû Dâvûd 3106; Tirmizî 2083). Diyanet’in Hadislerle İslâm eseri de bu hadisi hasta ziyareti bölümünde aktarır.

Bu müjde bir ümit kapısıdır; sonucun önceden bilinmesi değildir. Hadisteki “eceli gelmemiş” kaydı da her şeyin Allah’ın takdirinde olduğunu hatırlatır. Hastanın yanında kısa kalmak, onu yormamak, iyileşeceğine dair moral vermek ziyaretin edebindendir.

Kur’an’da şifa ve sabır

Kur’an, Hz. İbrâhim’in diliyle hasta düştüğünde kendisini iyileştirenin Rabbi olduğunu bildirir (Şuarâ 26:80). Hz. Eyyûb da uzun süren bir hastalık içinde, sıkıntının kendisine dokunduğunu ve Rabbinin merhamet edenlerin en merhametlisi olduğunu söyleyerek dua etmiş, duasına icabet edilmiştir (Enbiyâ 21:83-84). Duasında şikâyet yoktur; yalnızca hâlini Allah’a arz eder. Kur’an ayrıca kendisini müminler için “şifa ve rahmet” olarak tanıtır (İsrâ 17:82) ve göğüslerdeki dertlere şifa olduğunu bildirir (Yûnus 10:57).

Şifa duası nasıl okunur?

1. Abdest şart değildir; hasta yatağında da okunabilir.
2. Mümkünse sağ elini hastaya ya da ağrıyan yere koy, Buhârî 5743’teki duayı oku.
3. Ağrı varsa Müslim 2202’deki gibi üç kez “Bismillâh”, yedi kez sığınma duasını söyle.
4. Ziyarette yedi kez “Es’elullâhe’l-azîm…” de.
5. Kendi cümlelerinle hem hastanın hem de onu tedavi edenlerin işlerinin kolaylaşması için dua et.
6. Tedaviyi aksatma; ilaç saatini, kontrol randevusunu duanın bir parçası say.

Dua okumak ve okuyup üflemek (rukye), Diyanet’in açıklamasına göre faydanın okumadan değil Allah’tan olduğuna inanılarak ve istismara yol açmadan yapıldığında caizdir.

Şifa ve esmalar

Hadiste geçen “ente’ş-şâfî” (şifa veren Sensin) ifadesi, Allah’ın şifa verici olduğunu bildirir; ancak “Şâfî” Tirmizî’deki 99 isim listesinde yer almaz. Anlamca şifaya yakın isimler Selâm (esenlik veren), Hayy (diri olan), Raûf (çok şefkatli), Rahîm ve Latîf’tir. Bu isimlerle “Yâ Selâm, bana ve sevdiğime esenlik ver” diye dua edebilir, dilersen zikirmatikle zikredebilirsin.