İstihare duası ve istihare nasıl yapılır?

İstihare nedir?

İstihare, sözlükte “hayırlı olanı istemek” demektir. Terim olarak, yapılması düşünülen bir işte Allah katında hayırlı olanı, nâfile bir namaz ve dua ile talep etmektir. Bir iş teklifi, bir evlilik, bir taşınma, bir okul tercihi, büyük bir alışveriş: İnsan bazen iki yol arasında kalır ve hangisinin dünyası ve âhireti için daha hayırlı olduğunu bilemez.

Câbir b. Abdullah, Peygamberimizin kendilerine istihareyi bütün işlerinde, Kur’an’dan bir sûre öğretir gibi öğrettiğini anlatır (Buhârî 6382). Bu benzetme, istiharenin ne kadar önemsendiğini gösterir: Ezberlenmesi ve hayatın içinde sık sık başvurulması beklenen bir dua.

İstihare bir fal ya da işaret arama yöntemi değildir. TDV İslâm Ansiklopedisi, Câhiliye Araplarının bir işe başlamadan önce fal oklarıyla karar verdiğini, Kur’an’ın bunu yasakladığını hatırlatır (Mâide 5:3, 90). İstiharede kişi geleceği öğrenmeye çalışmaz; bilmediği şeyi bilen Allah’a işini emanet eder.

İstihare nasıl yapılır?

1. Niyet et ve abdest al. Karar vermek istediğin işi açıkça belirle.
2. Farz dışında iki rekât namaz kıl. Hadiste belirli bir sûre bildirilmez. Diyanet, birinci rekâtta Fâtiha’dan sonra Kâfirûn, ikinci rekâtta İhlâs okunmasını tavsiye eder. TDV’ye göre istihare namazı kerahet vakitleri dışında her zaman kılınabilir; Diyanet’in tarifinde yatmadan önce kılınması anılır.
3. Namazdan sonra istihare duasını oku. Mümkünse kıbleye dönerek ve ellerini kaldırarak oku. Arapçası zor geliyorsa okunuşunu ya da anlamını oku.
4. “Bu iş” denilen yerde işini an. Hadiste, istihare eden kişinin ihtiyacını adıyla söyleyeceği belirtilir (Buhârî 6382). “Bu iş teklifi”, “bu evlilik” diyebilir ya da kalbinden geçirebilirsin.
5. İstişare et. Allah, Peygamberimize işlerde istişare etmesini, karar verince de Allah’a tevekkül etmesini emreder (Âl-i İmrân 3:159). İstihare ile istişare birbirinin yerine değil, birlikte yapılır.
6. Kalbinin yöneldiğine göre hareket et. Diyanet, istihareden sonra gönle bir açıklık geleceğini ve kalbe ilk doğan şeyin hayırlı kabul edilerek ona göre hareket edileceğini belirtir.

Namaz kılamadığın bir durumdaysan, Diyanet’e göre yalnızca istihare duasını okumakla yetinebilirsin.

Duadaki “ev kâle” ne demek?

Arapça metinde iki yerde “ev kâle âcili emrî ve âcilih” (ya da “işimin yakını ve uzağı” dedi) ifadesi geçer. Bu, râvinin tereddüdünü gösterir: Peygamberimiz “işimin sonu” mu demişti, yoksa “işimin yakını ve uzağı” mı? Okurken ikisinden birini söylemek yeterlidir. Bu sayfadaki okunuşta “âkıbeti emrî” (işimin sonu) tercih edildi.

İstihare için rüya şart mı?

Hayır. İstihare hadisinde rüyadan hiç söz edilmez. Diyanet’in açıklamasına göre istihareden sonra rüya görmenin ve bu rüyayı iyiye ya da kötüye yormanın dayanağı yoktur. Halk arasında yaygın olan “beyaz ya da yeşil görürsen hayırlı, siyah ya da kırmızı görürsen hayırsız” görüşü için TDV İslâm Ansiklopedisi, bunların şahsî tecrübelere dayandığını ve dinî bir mahiyeti bulunmadığını yazar.

Rüya görmedin diye istiharen eksik kalmış değildir. Rüya gördüysen de onu tek başına bir karar ölçüsü sayma. Ölçü; istişare, aklın, kalbinin yönelişi ve işlerin nasıl kolaylaştığıdır.

İstihareden sonra nasıl karar verilir?

İstiharenin sonucu çoğu zaman sessizdir. Bir sabah kalbin bir tarafa daha rahat yönelir; ya da bir kapı kendiliğinden kapanır, öteki açılır. TDV, âlimlerin, istihareden sonra kalbe ferahlık gelirse o işi yapmanın, sıkıntı ve darlık doğarsa yapmamanın daha hayırlı görüldüğünü söylediğini aktarır.

Bazen de istihareden sonra seçtiğin yol zor görünür. Kur’an bu konuda bir ölçü verir: İnsanın hoşuna gitmeyen bir şey onun hayrına, hoşuna giden bir şey de zararına olabilir; bunu bilen Allah’tır (Bakara 2:216). İstihare duasının son cümlesi de bunu ister: “Sonra beni ona razı kıl.” Yani yalnızca doğru kararı değil, karardan sonra gönül huzurunu da Allah’tan istersin.

İstihare kaç kere yapılır?

Bir kez yapmak yeterlidir. Kararın netleşmezse tekrar edebilirsin. Diyanet, istiharenin yedi kere tekrarlanabileceğini belirtir; TDV de bu görüşün Hanefî, Mâlikî ve Şâfiî âlimlerince bir rivayete dayanılarak söylendiğini aktarır. Bu bir şart değil, bir genişliktir. Belli bir sayıyı tamamlamadan istiharenin geçersiz olacağına dair bir bilgi yoktur.

Hangi konularda istihare yapılır?

Diyanet’e göre istihare, yapılmasının doğru olup olmadığında tereddüt edilen işlerde yapılır. Namaz kılmak gibi iyi olduğu ya da haram olduğu kesin bilinen konularda istihare yapılmaz. Evlilik, iş değişikliği, taşınma, okul ya da bölüm tercihi, ortaklık, büyük bir satın alma gibi sonucu belirsiz kararlar istiharenin asıl alanıdır.

Bir başkası adına istihare konusunda âlimler farklı görüşler bildirmiştir; ama esas olan, kişinin kendi işi için kendisinin dua etmesidir. Annen, baban ya da eşin için hayırlısını istemek istiyorsan onlar için kendi cümlelerinle dua edebilirsin.

İstihare ve esmalar

İstihare duası Allah’ın ilmine ve kudretine sığınır: “Sen bilirsin, ben bilemem; Sen güç yetirirsin, ben yetiremem.” Bu yüzden Alîm (her şeyi bilen), Hakîm (her işi hikmetli olan), Reşîd (doğru yolu gösteren) ve Hâdî (hidayet veren) isimleri bu duaya anlamca çok yakındır. Kararsızlık seni kaygılandırıyorsa kaygı duası sayfasındaki dualar da yanında olabilir.