Hasta ziyareti duası: Hastanın yanında ne denir?

Hasta ziyareti duası nedir?

Hasta ziyareti, Peygamberimizin hem kendisi yaptığı hem de ümmetine tavsiye ettiği bir iyiliktir. Müslümanın Müslüman üzerindeki beş hakkından biri olarak sayılır: selamı almak, hastayı ziyaret etmek, cenazeye katılmak, davete icabet etmek ve aksırana dua etmek (Buhârî 1240). Bu yüzden “hasta ziyareti duası” diye arananlar yalnızca bir dua metni değil, hastanın yanında nasıl davranılacağının da cevabıdır.

İbn Abbas’ın anlattığına göre Peygamberimiz bir hastanın yanına girdiğinde ona “Lâ be’se, tahûrun inşâallâh” derdi (Buhârî 5656). İlk kelime hastaya moral verir: zararı yok, korkma. İkincisi hastalığa bir anlam katar: Allah dilerse bu, günahlarından arınmandır. “İnşâallâh” ise sonucun Allah’ın dilemesine bağlı olduğunu hatırlatır. Kısa ama hastanın gönlüne dokunan bir sözdür.

Hastanın yanında okunan dualar

Hz. Âişe, Peygamberimizin bir hastayı ziyaret ettiğinde ya da kendisine bir hasta getirildiğinde “Ezhibi’l-be’se rabbe’n-nâs…” diye dua ettiğini anlatır (Buhârî 5675). Bu duada sıkıntının giderilmesi istenir, şifanın yalnızca Allah’tan olduğu söylenir ve ardında hastalık bırakmayan bir iyileşme dilenir. Aynı duanın hastaya dokunarak okunan şekli ve hastanın kendisi için okuyabileceği diğer dualar şifa duası sayfasında ayrıntılı anlatılmıştır.

Ziyaret sırasında söylenecek ikinci dua yine İbn Abbas’tan gelir: Hastanın yanında oturup yedi kez “Es’elullâhe’l-azîm…” diye, yani yüce Allah’tan ona şifa vermesini dileyerek dua etmek (Ebû Dâvûd 3106). Hadiste bunu yapan ziyaretçi için, eceli gelmemiş hastaya Allah’ın afiyet vereceği müjdelenir; Diyanet’in Hadislerle İslâm derlemesi de hadisi hasta ziyareti konusunda nakleder. Müjde bir ümit kapısıdır; “eceli gelmemiş” kaydı ise sonucun Allah’a ait olduğunu unutturmaz.

Hasta ziyaretinin değeri

Peygamberimiz hasta ziyaretini dikkat çekici benzetmelerle anlatmıştır. Hastayı ziyaret eden kişi, oradan dönünceye kadar cennetin meyve bahçesinde gibidir (Müslim 2568). Bir kudsî hadiste ise Allah kıyamet gününde kuluna “Hastalandım, beni ziyaret etmedin” der; kul bunun nasıl olabileceğini sorunca, hasta olan bir kulunu ziyaret etseydi Allah’ı onun yanında bulacağı söylenir (Müslim 2569). Tirmizî’nin “hasen garîb” dediği bir rivayette de hasta ziyaret edene meleklerin dua ettiği bildirilir (Tirmizî 969).

Ziyaret yalnızca Müslümanlara mahsus değildir. Peygamberimiz, kendisine hizmet eden Yahudi bir genç hastalanınca onu ziyarete gitmiş, başucunda oturmuştur (Buhârî 1356).

Hasta ziyaretinin edebi

Hadislerde ziyaretin süresi ya da saati belirlenmez; bunlar hastanın durumuna ve hâline göre şekillenir. Pratik önerilerimiz şunlar:

• Önce hastanın ya da yakınlarının uygun bir zamanı olup olmadığını sor; hastane ziyaret saatlerine uy.
• Hasta yorgunsa kısa kal; yüksek sesle konuşmaktan, uzun hastalık hikâyeleri anlatmaktan kaçın.
• Hastanın moralini bozacak sözler yerine ümit veren cümleler kur: “Lâ be’se, tahûrun inşâallâh.”
• Bulaşıcı bir hastalık varsa ya da sen hastaysan hekimin uyarılarına göre davran; gerekirse ziyareti telefonla yap.
• Hastanın ihtiyacı olan somut bir yardımı sor: bir yemek, bir ilaç, çocuklarına bakmak, bir randevuya eşlik etmek.

Dua tedavinin yerine geçmez. Peygamberimiz “Tedavi olun” buyurmuş (Ebû Dâvûd 3855), Diyanet de hayati önemdeki tedaviyi bırakmanın caiz olmadığını açıklar. Hastada ani bir kötüleşme, bilinç kaybı ya da nefes darlığı görürsen hemen 112’yi ara. Sevdiğin birinin hastalığı seni de kaygılandırıyorsa kaygı duası sayfası yanında olsun.

Hasta ziyareti ve esmalar

Hasta için edilen dualarda Allah’ın Selâm (esenlik veren), Nâfi‘ (fayda veren), Raûf (çok şefkatli) ve Hafîz (koruyan) isimleri anlamca yakındır. Hastanın yanında ya da uzaktan “Yâ Selâm, ona esenlik ver; yâ Hafîz, onu koru” diye dua edebilirsin. İsimlerle dua etmek için belirli bir sayı yoktur. Şifa niyetiyle anılan diğer isimleri şifa için esmalar sayfasında bulabilirsin.