Uyumadan önce okunacak dualar

Uyku bir emanettir

Kur’an, Allah’ın canları ölüm anında aldığını, ölmeyenlerinkini de uykularında aldığını; ölümüne hükmettiğini tutup diğerlerini belirli bir vakte kadar geri bıraktığını anlatır (Zümer 39:42). Uyku bu yüzden küçük bir ayrılıştır. Peygamberimizin yatağa girerken söylediği sözler de hep bu bilinci taşır: “Senin adınla ölür, Senin adınla dirilirim”, “Canımı alırsan ona merhamet et, bırakırsan onu koru.”

Uyumadan önce okunan dualar, günün yorgunluğunu, kaygısını ve yarım kalmış işlerini Allah’a bırakmanın sünnetteki yoludur. Bu sayfada hadis kitaplarında numarasıyla geçen dualar var; her kartta kaynağı ve derecesi yazılıdır.

Adım adım yatmadan önce

Bu dualar için hadislerde bağlayıcı bir sıra yoktur. Sahih rivayetleri bir araya getiren sade bir düzen şöyle olabilir:

1. Mümkünse abdest al; yatağını silkele (Buhârî 6311, 6320).
2. Avuçlarını birleştir, İhlâs, Felak ve Nâs’ı okuyup hafifçe üfle; ellerini başından başlayarak bedenine sür. Bunu üç kez yap (Buhârî 5017).
3. Âyetü’l-Kürsî’yi oku (Buhârî 2311). Vaktin varsa Bakara’nın son iki âyetini ekle (Buhârî 5009).
4. 33 Sübhânallah, 33 Elhamdülillah, 34 Allâhu ekber de (Buhârî 5362). Saymak için Sübhânallah zikirmatiği ve Allâhu ekber zikirmatiği sayfalarını kullanabilirsin.
5. Sağ yanına uzan ve “Bismike Rabbî veda‘tü cenbî…” ya da kısaca “Bismike’llâhümme emûtü ve ahyâ” de (Buhârî 6320, 6324).
6. Son söz olarak “Allâhümme eslemtü vechî ileyk…” duasını oku (Buhârî 6311).

Hepsini her gece yapamıyorsan üzülme. Bir gece yalnızca üç sûreyle, bir gece yalnızca son duayla yetinmek, hiç okumamaktan iyidir. Sabah ve akşam okunan “Allâhümme fâtıra’s-semâvâti ve’l-ard” duasının yatağa girerken de okunması öğretilmiştir (Ebû Dâvûd 5067).

“Son sözün bu olsun”

Berâ b. Âzib’in rivayetinde Peygamberimiz, yatağa girerken abdest alıp sağ yana yatmasını, “Allâhümme eslemtü vechî ileyk…” duasını okumasını ve bunu son sözü yapmasını öğütler. O gece ölürse fıtrat, yani tertemiz bir iman üzere öleceğini bildirir. Berâ duayı ezberlemek için tekrar ederken “gönderdiğin resûlüne” deyince Peygamberimiz onu düzeltir: “Hayır, gönderdiğin nebîne” (Buhârî 6311). Bu küçük ayrıntı, sünnette öğretilen dua lafızlarına ne kadar özen gösterildiğini de anlatır.

Duanın her cümlesi bir teslimiyettir: yüzünü Allah’a çevirmek, işini O’na bırakmak, sırtını O’na dayamak. İnsan gün boyu taşıdığı yükleri yatakta bırakamadığında bu cümleler bir yere sığınmanın dili olur.

Çocuklar için uyku duası

Çocuklara uyku duasını öğretmenin en kolay yolu, en kısa olandan başlamaktır: “Bismike’llâhümme emûtü ve ahyâ.” Birkaç gece birlikte söyledikten sonra çoğu çocuk kendisi tekrar eder. Ardından üç kısa sûre gelir; İhlâs, Felak ve Nâs’ı birlikte okuyup avuçları bedene sürmek, çocuklar için hem bir dua hem de sevdikleri bir yatma alışkanlığı olur.

Henüz konuşamayan küçük çocuklar için anne ve baba dua edebilir. Peygamberimiz torunları Hasan ve Hüseyin’i “Eûzü bi-kelimâtillâhi’t-tâmmeh…” diyerek Allah’a emanet ederdi (Buhârî 3371). Bu duanın tamamını ve anlamını nazar duası sayfasında bulabilirsin. Korkuyla uyanan bir çocuğa da sakin bir sesle bu duaları okumak, onu kucaklamak kadar güven verir.

Gece kaygıyla uyanırsan

Gece uyanıp zihnin dönmeye başladıysa, yatağa dönerken aynı duaları tekrar okumak sünnete uygundur. Kötü bir rüya gördüysen sünnet olan, onun şerrinden ve şeytandan Allah’a sığınmak, sol tarafına üç kez hafifçe tükürür gibi yapmak ve rüyayı kimseye anlatmamaktır; Peygamberimiz böyle yapanın rüyasından zarar görmeyeceğini söyler (Buhârî 7044, 3292). İçindeki sıkışma geceleri sık sık uykunu bölüyorsa içim daralıyor sayfasında hem duaları hem de atılabilecek adımları anlattık. Kaygı uzun sürüyorsa kaygı duası ile birlikte bir uzmandan destek almak da bir tedbirdir.

Uyku duaları ve esmalar

“Senin adınla ölür, Senin adınla dirilirim” sözü, hayat veren El-Muhyî ile ölümü yaratan El-Mümît isimlerini birlikte anar. Âyetü’l-Kürsî, Allah’ı uyku ve uyuklama tutmayan El-Hayy ve El-Kayyûm olarak tanıtır: Biz uyurken O uyumaz. Sabaha kadar bir koruyucunun bulunacağı müjdesi de koruyan anlamındaki El-Hafîz ismine bakar.