Sabah akşam zikirleri: Sahih hadislerle liste

Sabah akşam zikri nedir?

Sabah ve akşam zikirleri, Peygamberimizin günün iki ucunda okuduğu ya da ashabına öğrettiği kısa dua ve sözlerdir. Kur’an bu iki vakti özellikle anar: Müminlerden Allah’ı çokça anmaları, günün başında ve sonunda O’nu tesbih etmeleri istenir (Ahzâb 33:41-42); akşama girerken ve sabaha çıkarken Allah’ın tesbih edilmesi istenir (Rûm 30:17-18).

Bu zikirlerin ortak yanı, bir günü ya da geceyi Allah’a emanet ederek başlatmaktır. Kul, sabaha “Seninle sabaha erdik” diye başlar; gecenin hayrını ister, şerrinden sığınır; ailesini, malını ve bedenini O’nun korumasına bırakır. Birkaç dakika süren bu alışkanlık, günün telaşına girmeden önce kalbi bir yere bağlar.

Bu sayfada yalnızca kaynağı belli zikirleri topladık. Her kartta kitap adı, numara ve derece yazılıdır. İnternette dolaşan uzun listelerde bunlara ek olarak zayıf ya da kaynaksız sözler de bulunur; birkaçını aşağıdaki kutuda ele aldık.

Sabah ve akşam vakti ne zaman?

Tâhâ sûresi, güneş doğmadan ve batmadan önce Rabbi hamd ile tesbih etmeyi öğütler (Tâhâ 20:130). Bu yüzden sabah zikirleri genellikle sabah namazından güneş yükselinceye kadar, akşam zikirleri de ikindiden sonra ya da akşam namazının ardından gecenin ilk saatlerinde okunur. Vakti kaçırmış olmak zikri bırakmak için bir sebep değildir; Diyanet de duanın her yerde ve her zaman yapılabileceğini, belirli vakitlerin ise teşvik olduğunu açıklar.

Kısa bir sabah akşam zikri sırası

Hadislerde bu zikirler için bağlayıcı bir sıra yoktur. Ezberlemesi kolay, beş dakikayı geçmeyen bir düzen önerimiz şöyle:

1. Üç kez İhlâs, Felak ve Nâs sûrelerini oku (Ebû Dâvûd 5082).
2. Üç kez “Bismillâhillezî lâ yedurru…” de (Ebû Dâvûd 5088).
3. Sabahsa “Asbahnâ ve asbaha’l-mülkü lillâh…”, akşamsa “Emseynâ ve emse’l-mülkü lillâh…” duasını oku (Müslim 2723).
4. “Allâhümme bike asbahnâ…” (akşam: “bike emseynâ”) duasını ekle (Ebû Dâvûd 5068).
5. Afiyet duası ile kendini, aileni ve malını Allah’a emanet et (Ebû Dâvûd 5074).
6. Seyyidü’l-istiğfâr ile günü ya da geceyi bağışlanma dileyerek kapat (Buhârî 6306). Bu duanın anlamını ve tövbeyle ilişkisini tövbe duası sayfasında ayrıca anlattık.
7. Vaktin varsa yüz kez “Sübhânallâhi ve bihamdihî” de (Müslim 2692). Saymak için zikirmatik sayfasını kullanabilirsin.

Akşam vakti buna “Eûzü bi-kelimâtillâhi’t-tâmmâti min şerri mâ halak” sözü eklenir (Müslim 2709). Aynı söz bir yere konaklarken de söylenir (Müslim 2708). Allah’ın eksiksiz kelimelerine sığınmak, Peygamberimizin torunları için okuduğu ve nazar duası sayfasında anlattığımız duada da (Buhârî 3371) geçer.

Hangi zikrin sayısı hadiste geçer?

Bu listede sayısı hadiste açıkça geçen zikirler azdır: Bismillâhillezî ve üç sûre için üç, Sübhânallâhi ve bihamdihî için yüz. Diğer dualarda bir sayı bildirilmemiştir; bir kez içtenlikle okumak yeterlidir. Belirli sayılara bağlanan vaatlerin çoğunun sahih bir dayanağı yoktur. Bu konuyu bütün yönleriyle zikir kaç defa çekilmeli sayfasında ele aldık.

Unutmamak için en işe yarayan yol, zikri günün sabit bir anına bağlamaktır: sabah namazının ardından, kahvaltıdan önce ya da işe çıkarken. Allah katında en sevimli amelin az da olsa devamlı olanı olduğu bildirilir (Buhârî 6464); beş dakikalık bir düzen, uzun ama yarım kalan bir listeden iyidir.

Kaygıyla güne başlarken

Sabah zikirleri, özellikle kaygıyla uyanan biri için bir tutunma noktasıdır. Afiyet duasındaki “korkularımı güvene çevir” cümlesi ve “gecenin hayrını isterim, şerrinden sığınırım” sözleri, insanın içinden geçeni Allah’a teslim etmesinin sünnetteki karşılığıdır. Kaygı uzun sürüyor ve günlük hayatını zorluyorsa dua ile birlikte bir uzmandan destek almak da tedbirdir; bunun için kaygı duası sayfasına bakabilirsin.

Sabah akşam zikirleri ve esmalar

Bismillâhillezî duası iki isimle biter: Es-Semî, her şeyi işiten; El-Alîm, her şeyi bilen. Afiyet duasındaki “beni altı yönden koru” isteği, koruyan anlamındaki El-Hafîz ismine bakar. Sabaha ve akşama “Seninle yaşar, Seninle ölürüz” diye girmek ise diri ve her şeyi ayakta tutan El-Hayy ile El-Kayyûm isimlerini hatırlatır.