Zikir kaç defa çekilmeli?

Kısa cevap: sayı şart değil, bazı sayılar sünnet

“Zikir kaç defa çekilmeli?” sorusunun iki cevabı vardır ve ikisi de doğrudur. Birincisi: Allah’ı anmanın genel bir sayısı yoktur. Kur’an, müminlere Allah’ı “çokça” anmayı ve O’nu sabah akşam tesbih etmeyi öğütler (Ahzâb 33:41-42); bir başka âyette Allah, kendisini ananları kendisinin de anacağını bildirir (Bakara 2:152). Burada bir rakam verilmez; ölçü, kalbin Allah’la bağının canlı kalmasıdır.

İkincisi: Peygamberimiz bazı zikirleri belli sayılarla öğretmiştir. Namazdan sonraki 33’erlik tesbihat ya da günde yüz kez söylenen “Sübhânallâhi ve bi-hamdihî” bunlardandır. Bu zikirlerde hadiste geçen sayıya uymak sünnettir. Hadiste sayısı geçmeyen bir zikre ise sayı şartı konmaz.

Sayısı sahih hadiste geçen zikirler

Aşağıdaki tablo, sayısı sahih ya da hasen bir rivayette açıkça bildirilen zikirleri toplar. İlk beş zikrin Arapçası, okunuşu ve anlamı yukarıdaki kartlarda yer alıyor.

Zikir	Sayı	Ne zaman	Kaynak
Sübhânallâh, Elhamdülillâh, Allâhu ekber + kelime-i tevhid	33 + 33 + 33 + 1	Her farz namazdan sonra	Müslim 597
Sübhânallâhi ve bi-hamdihî	100	Gün içinde	Buhârî 6405
Lâ ilâhe illallâhu vahdehû…	100	Gün içinde	Buhârî 6403
İstiğfar (Estağfirullâh)	100 (Buhârî’de “yetmişten fazla”)	Gün içinde	Müslim 2702 · Buhârî 6307
Bismillâhi’llezî lâ yedurru…	3	Sabah ve akşam	Ebû Dâvûd 5088
İhlâs, Felak ve Nâs sûreleri	3’er	Sabah ve akşam	Ebû Dâvûd 5082 (hasen)
Allâhu ekber, Sübhânallâh, Elhamdülillâh	33 + 33 + 33 (bir rivayette tekbir 34)	Yatağa girerken	Buhârî 6318
Ağrıyan yere el koyup “Bismillâh”, ardından “Eûzü billâhi ve kudretihî…”	3 + 7	Ağrı anında	Müslim 2202
Hasta ziyaretinde şifa duası	7	Hastanın yanında	Ebû Dâvûd 3106

Bu listenin dışında kalan zikirler de güzeldir ve dilediğin kadar okunabilir. Ama onlar için belirli bir sayı söyleyen bir kaynak yoksa, sayı senin tercihin olur; dinî bir şart olmaz.

Diyanet’in açıklaması: 4444 ve benzeri sayılar

Din İşleri Yüksek Kurulu, “4444 gibi belli sayıda zikir çekme uygulamasının dinî bir dayanağı var mıdır?” sorusuna şöyle cevap verir: Duaların kabulü için samimiyet önemlidir; belirli sayılarda okunmaları şart değildir. Salât-ı tefrîciyenin ya da herhangi bir duanın 4444 kez okunması gerekmediği gibi, okunduğunda muhakkak kabul olunacağını bildiren bir âyet ya da hadis de bulunmaz.

Bu açıklama, “41 Yâsîn”, “1000 Yâ Vedûd”, “70 bin kelime-i tevhid” gibi halk arasında dolaşan sayılar için de yol göstericidir. Bu sayılarla okumak yasak değildir; ama sayıya bir sonuç vaadi bağlamak, kaynakların söylemediği bir şeyi söylemek olur. Esma sayfalarında gördüğün ebced sayıları da bir gelenektir, dinî bir şart değildir.

Sayı mı, devamlılık mı?

Peygamberimiz, “Allah’a en sevimli amel, az da olsa devamlı olanıdır” buyurmuştur (Buhârî 6464). Bir gece bin zikir çekip sonra bırakmak yerine, her gün birkaç dakikalık sade bir düzen kurmak bu tavsiyeye daha yakındır. Pratik bir başlangıç şöyle olabilir:

1. Her namazdan sonra tesbihat. 33 Sübhânallâh, 33 Elhamdülillâh, 33 Allâhu ekber ve tevhid. Diyanet’in açıklaması bunun namaza dâhil olmadığını ama sahih hadislerle tavsiye edildiğini belirtir.
2. Gün içinde bir yüzlük. Sabah ya da akşam, “Sübhânallâhi ve bi-hamdihî” ya da istiğfar ile.
3. Sabah ve akşamın kısa zikirleri. “Bismillâhi’llezî lâ yedurru…” üç kez.
4. Yatarken. Hz. Fâtıma’ya öğretilen 33’erlik tesbih.

Bunlara güç yetiremediğin günler olacaktır. O günlerde tek bir “Lâ ilâhe illallâh” bile boşa gitmez; Tirmizî’deki rivayete göre zikrin en faziletlisi budur (Tirmizî 3383).

Saymak zihni dağıtıyorsa

Bazı insanlar için saymak zikre odaklanmayı kolaylaştırır; bazıları içinse sayı düşüncesi zikrin anlamını gölgeler. Kur’an, Rabbi kalpten, boyun büküp saygıyla ve sesi yükseltmeden anmayı öğütler (A’râf 7:205). Yani zikrin özü dilin hareketi kadar kalbin hazır olmasıdır.

Sayıyı takip etmek istersen sitedeki zikirmatik bunu senin yerine yapar; sen anlamına odaklanırsın. Tesbih ya da parmak kullanmak da sünnete uygundur. Hangisini seçersen seç, kalplerin huzuru Allah’ın anılmasında bulduğunu söyleyen âyeti (Ra’d 13:28) hatırlamak yeter.

Esmâlarla zikir

Allah’ın güzel isimleriyle zikretmek de yaygın ve güzel bir uygulamadır. Bir esmânın kaç kez okunacağına dair âyet ya da hadiste bir sayı bulunmaz; Esmâül Hüsnâ sayfalarında her ismin anlamını ve Kur’an’da geçtiği âyetleri bulabilirsin. Hâline yakın bir isim seçmek için derdine göre esma listesine de bakabilirsin.

Zikirden sonra dua

Zikir çoğu zaman duaya hazırlıktır. Peygamberimiz duaya Allah’a hamd ve kendisine salavatla başlanmasını öğütlemiştir (Tirmizî 3477). Zikirden sonra kendi dilinle istediğini söylemek, kalıp sözlerin ardından gelen en samimi andır. Duanın neden geciktiğini merak ediyorsan duam neden kabul olmuyor sayfası kaynaklarıyla bu soruyu cevaplıyor.