Duam neden kabul olmuyor?

Dua kaybolmaz

Uzun süredir bir şey için dua edip bir sonuç göremediğinde içine bir kırgınlık düşebilir: “Beni duymuyor mu?” Kur’an bu soruya en baştan cevap verir: “Kullarım sana Beni sorarlarsa, Ben yakınım; bana dua edenin duasına karşılık veririm” (Bakara 2:186). Bir başka âyette “Bana dua edin, size karşılık vereyim” buyrulur (Mü’min 40:60).

Peki karşılık nasıl gelir? Buhârî’nin el-Edebü’l-Müfred’inde aktarılan rivayete göre günah ya da akrabalık bağını koparmayı içermeyen her dua üç şekilden biriyle karşılık bulur: istenen ya hemen verilir, ya âhirete saklanır ya da onun yerine benzeri bir kötülük kişiden uzaklaştırılır. Sahabe “O hâlde çok dua edelim” deyince Peygamberimiz “Allah’ın vereceği daha çoktur” buyurmuştur.

Bu hadis, “kabul olmadı” sandığımız duanın çoğu zaman görmediğimiz bir yerde karşılık bulduğunu anlatır. Belki başına gelecek bir şey yolundan çevrildi; belki karşılığı senin için daha kalıcı bir yere saklandı.

Acele etmemek

Peygamberimiz şöyle buyurmuştur: “Sizden biri ‘Dua ettim ama kabul olmadı’ diye acele etmedikçe duası kabul edilir” (Buhârî 6340; Müslim 2735). Müslim’in rivayetinde bu acelenin, kişinin bıkıp duayı bırakması olduğu açıklanır.

Dua bir sipariş değil, bir ilişkidir. Bazı dualar yıllar sonra karşılık bulur; bazılarının karşılığı, dua eden kişinin o yıllar içinde değişmesidir. Duayı bırakmamak, kalbin Allah’la bağını canlı tutar.

Belki istediğin hayırlı değildir

“Hoşlanmadığınız bir şey sizin için hayırlı, sevdiğiniz bir şey de sizin için kötü olabilir. Allah bilir, siz bilmezsiniz” (Bakara 2:216). Bu âyet, istediğimiz şeyin her zaman hakkımızda hayırlı olmayabileceğini hatırlatır. Bu yüzden duaların sonuna “hakkımda hayırlıysa” demek, kulun bilgisinin sınırlı olduğunu kabul etmesidir.

Bu, “istemekten vazgeç” demek değildir. Peygamberimiz, Rabbimizin hayâ sahibi ve cömert olduğunu, kul ellerini O’na kaldırdığında onları boş çevirmekten hayâ ettiğini söylemiştir (Ebû Dâvûd 1488). İstemeye devam etmek, ama sonucu O’nun bilgisine bırakmak: tevekkül budur.

Duanın adabı

Diyanet’in “Duaların kabul olması için ön şartlar var mıdır?” sorusuna verdiği cevapta ve hadislerde öne çıkan adaplar şunlardır:

• Hamd ve salavatla başlamak. Peygamberimiz, Allah’a hamd etmeden ve kendisine salavat getirmeden dua eden birine bunu öğütlemiştir (Tirmizî 3477).
• Helâl kazanç. Müslim’deki rivayette, yiyeceği, içeceği ve giyeceği haram olan kişinin ellerini kaldırıp “Ya Rabbi!” demesine rağmen duasının nasıl kabul edileceği sorulur (Müslim 1015).
• Tövbe ve istiğfar. Kul hakkından ve günahlardan arınmaya çalışmak duanın önünü açar.
• Samimiyet ve kalbin hazır olması. Dua, ezberlenmiş kelimelerden çok kalbin Allah’a yönelmesidir.
• Israr ve devamlılık. Duayı bir kez edip bırakmamak.

Bu adaplar bir “formül” değildir; hiçbiri sonucun taahhüdünü vermez. Ama dua eden kişinin hâlini düzeltir ve onu Allah’a yaklaştırır.

Hangi vakitlerde dua etmeli?

Hadislerde duanın makbul olduğu bildirilen anlar vardır: gecenin son üçte biri (Buhârî 1145), ezanla kamet arası (Ebû Dâvûd 521), secde hâli (Müslim 482), Cuma günündeki bir saat (Buhârî 935) ve oruçlunun duası (İbn Mâce 1752, hasen). Bu vakitleri değerlendirmek güzeldir. Ama dua yalnızca bu anlarla sınırlı değildir; Allah her an işitir.

Kendini suçlama

Duası gecikince kişinin kendini “Ben kötü bir kulum, o yüzden duam kabul olmuyor” diye suçlaması yaygındır. Bu düşünce ne âyetlerde ne hadislerde vardır. Peygamberler de uzun süre dua etmiş ve büyük sıkıntılar yaşamıştır. Hz. Zekeriyyâ yaşlılığına kadar evlat için dua etmiş (Meryem 19:4), Hz. Yakub yıllarca oğluna hasret kalmıştır.

Duan seni Allah’a yaklaştırıyorsa, o dua zaten boşa gitmemiştir. Dua, Peygamberimizin ifadesiyle ibadetin ta kendisidir (Tirmizî 2969); ettiğin her duanın sevabı vardır.

İçini dökmek de bir duadır

Uzun zamandır bir şey için dua ediyor ve yoruluyorsan, bu yorgunluğu da Allah’a anlatabilirsin. Kalıp dualar güzeldir; ama kendi cümlelerinle, ne istediğini ve neden istediğini anlatmak da duadır. Bu sayfadaki Nûr kartı, hâlini yazman ve dileğine uygun, kaynağı belli bir dua ve esmâ bulman için var.