Anne baba için dua: Kur’an’daki dualar ve okunuşları

Anne baba duası nedir?

Kur’an, anne babayı anlatırken önce bir emir verir, sonra bir dua öğretir. İsrâ sûresinde Rabbimizin yalnızca Kendisine kulluk edilmesini ve anne babaya iyilikle davranılmasını istediği bildirilir. Anne babadan biri ya da ikisi yaşlandığında onlara karşı sabırsızlığı belli eden en küçük bir sözün bile söylenmemesi, onlara sert çıkışılmaması, gönül alıcı bir dille konuşulması istenir (İsrâ 17:23). Hemen ardından şefkatle onlara karşı alçak gönüllü olmak emredilir ve bu dua öğretilir: “Rabbim, onlar beni küçükken nasıl büyüttülerse Sen de onlara öyle rahmet et.” (İsrâ 17:24)

Duanın inceliği, kıyas kurduğu yerdedir. Evlat, anne babasına ne kadar iyilik ederse etsin onların emeğinin karşılığını tam olarak ödeyemeyeceğini bilir; bu yüzden karşılığı Allah’tan ister. Lokmân sûresi de annenin çocuğunu güçsüzlük üstüne güçsüzlük çekerek taşıdığını hatırlatır ve insana hem Allah’a hem anne babasına şükretmesini öğütler (Lokmân 31:14).

Kur’an’daki anne baba duaları

Kur’an’da anne baba için edilen dualar peygamberlerin dilinden gelir:

• Hz. İbrâhim’in duası (İbrâhim 14:41). Hesap gününde kendisi, anne babası ve bütün müminler için bağışlanma ister. Türkiye’de namazın son oturuşunda okunan Rabbenâ dualarının içindedir.
• Hz. Nûh’un duası (Nûh 71:28). Kendisi, anne babası, evine iman ederek giren herkes ve bütün müminler için bağışlanma diler. Anne babayı, aileyi ve ümmeti bir arada anan geniş bir duadır.
• Şükür duası (Ahkâf 46:15). Olgunluk çağına ermiş insanın, kendisine ve anne babasına verilen nimetler için şükretmeyi, iyi işler yapmayı ve neslinin de iyi olmasını istediği duadır.

Bu duaların ortak noktası şudur: Hiçbiri anne babayı tek başına anmaz; dua eden kendisini de, diğer müminleri de duaya katar. Anne baba için dua etmek, insanın kendi kulluğunu hatırlamasının da bir yoludur.

Hayattaki anne baba için dua

Anne babası hayatta olan için en güzel dua, iyilikle birlikte edilen duadır. Bir adam Peygamberimize en çok kime iyilik etmesi gerektiğini sorduğunda üç kez “annene”, dördüncüsünde “babana” cevabını almıştır (Buhârî 5971). Başka bir hadiste Peygamberimiz, anne babasından birine ya da ikisine yaşlılığında yetiştiği hâlde onlara iyilik ederek cenneti kazanamayan kişi için üç kez “burnu yere sürtülsün” demiştir (Müslim 2551).

Hasta bir anne ya da baba için şifa duası sayfasındaki sahih duaları okuyabilirsin. Onlarla aranda bir kırgınlık varsa önce gönüllerini almayı dene; tövbe duası sayfası, hatayı telafi etmenin ve af dilemenin yollarını anlatır. Hadiste babanın evladı için ettiği dua, icabet edileceği bildirilen dualar arasında sayılır (İbn Mâce 3862, hasen); bu yüzden anne babadan dua istemek de güzel bir alışkanlıktır.

Vefat etmiş anne baba için dua

Anne baba vefat ettiğinde evladın onlara iyiliği bitmez. Peygamberimiz, insan öldüğünde amelinin kesildiğini, ancak süreklilik taşıyan bir sadaka, yararlanılan bir ilim ve ardından dua eden iyi bir evlat sayesinde sevabının sürdüğünü bildirmiştir (Müslim 1631). Peygamberimiz, iyiliğin en üstününün kişinin babasının sevdiği insanlarla bağını sürdürmesi olduğunu da bildirmiştir (Müslim 2552).

Vefat etmiş anne baba için yukarıdaki Kur’an dualarını okuyabilir, onlar adına sadaka verebilir, Kur’an okuyup sevabını bağışlayabilirsin. Diyanet’in açıklaması bunun için belli bir gün tayin edilmediğini, ölü için her zaman dua edilebileceğini belirtir. Cenaze namazında okunan ve vefat eden yakınlar için edilen sahih dualar ayrı bir sayfada toplanmıştır.

Anne baba için dua nasıl edilir?

1. Duaya Allah’a hamd ve Peygamberimize salavatla başla.
2. “Rabbi’rhamhümâ kemâ rabbeyânî sağîrâ” duasını anlamını düşünerek oku.
3. Ardından kendi cümlelerinle anne babanın adını anarak dua et: sağlık, huzur, bağışlanma, hangisini diliyorsan.
4. Mümkünse duayı bir iyilikle tamamla: bir telefon, bir ziyaret, onlar adına bir sadaka.

Dua her dilde edilebilir. Arapça okuyamıyorsan Türkçe anlamıyla dua etmen yeterlidir; önemli olan kalbin ne istediğini bilmesidir. Duanın neden hemen karşılık bulmadığını merak ediyorsan duam neden kabul olmuyor sayfasına bakabilirsin.

Anne baba ve esmalar

İsrâ 17:24’teki duada istenen “rahmet”, Allah’ın Rahîm ismiyle doğrudan ilgilidir. Bağışlanma isteyen dualarda Gafûr (çok bağışlayan), iyiliği bol olan anlamında Berr ve sevgisi sınırsız olan anlamında Vedûd isimleri anlamca yakındır. Bu isimlerle “Yâ Rahîm, anneme ve babama merhamet et” diye dua edebilirsin; bunun için bir sayı şartı yoktur.