Regaib kandili namazı nasıl kılınır?

Kısaca: Regaib’e özel bir namaz var mı?

Hayır, sahih kaynaklarda yoktur. “Regaib namazı” adıyla anlatılan, genellikle 12 rekâtlık ve her rekâtında belirli sûrelerin belirli sayıda okunduğu namaz, Peygamberimize isnat edilen bir rivayete dayanır. Hadis âlimleri bu rivayetin uydurma olduğunu tespit etmiştir. Bu sayfada o tarifi vermiyoruz; çünkü uydurma bir rivayeti “nasıl kılınır” diye anlatmak, onu sünnet gibi göstermek olur.

Ama bu, Regaib gecesi namaz kılınmaz demek değildir. Gece namazı, her gece olduğu gibi bu gece de çok değerlidir. Aşağıda bu gece neyin kılınabileceğini, kaynaklarıyla anlatıyoruz.

Rivayet nereden çıktı?

TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Regaib Gecesi” maddesine göre İbnü’l-Cevzî, Regaib orucu ve namazıyla ilgili hadisin İbn Cehdam (ö. 414/1024) tarafından uydurulduğunu ve başka hiçbir kaynakta geçmediğini belirtir (el-Mevzûât II, 47). el-Mevzûât, adından da anlaşılacağı gibi uydurma hadisleri tespit etmek için yazılmış bir eserdir. TDV’nin “Kandil” maddesi, gecenin bu adla anılmasında Peygamberimize isnat edilen ama hadis âlimlerince mevzû sayılan bir rivayetin etkili olduğunu da not eder (Süyûtî, el-Leâlî II, 56).

Regaib gecesine dair özel ibadetler hicrî dördüncü yüzyılda ortaya çıkmış, gece Kudüs’te 1056’da kandil olarak kutlanmaya başlanmıştır. Yani bu namaz, Peygamberimiz ve sahabe döneminde bilinen bir uygulama değildir.

Peygamberimiz, kendisine bile bile yalan bir söz isnat etmenin ağır bir sorumluluk olduğunu bildirmiştir (Buhârî 110). Bu yüzden bir rivayetin uydurma olduğu biliniyorsa, onu hadis diye paylaşmamak, iyi niyetle bile olsa yaymamak gerekir.

İnternetteki 12 rekât tarifi

Kandil yaklaştığında “Regaib kandili namazı nasıl kılınır” diye arayanlar, çoğu zaman rekât rekât anlatılan uzun tarifler bulur: şu kadar Kadir, şu kadar İhlâs, secdede şu kadar tesbih. Bu tariflerin bir kısmının kaynağı, bazı tasavvufî eserlerde geçen tavsiyelerdir; sahih bir hadise dayanmazlar. Bu tarifleri yayan sitelerden bazıları da altına küçük bir not düşüp “Regaib’e özel sünnet bir namaz yoktur” der. Sorun tam da buradadır: tarif sünnet gibi anlatılır, not gözden kaçar.

Diyanet, belli sayıda zikrin ya da okumanın dinî bir şart olmadığını, önemli olanın samimiyet olduğunu açıklar. Bir tarifi tavsiye olarak bilmek başka, onu Peygamberimizin sözü sanmak başkadır.

Âlimlerin iki görüşü

TDV’ye göre bu konuda tarihte iki görüş öne çıkmıştır:

1. Özel ibadet sakıncalıdır. Şâfiî fakihi İzzeddin İbn Abdüsselâm ve âlimlerin büyük kısmı, sahabe döneminde bilinmeyen bir geceye belirli bir ibadet biçimi yüklemenin dinde yeni ibadet icat etmek anlamına geleceğini söylemiştir. Dayandıkları hadislerden biri, “Bizim bu işimizde ondan olmayan bir şey çıkaran kişinin o işi reddedilir” hadisidir (Buhârî 2697). Bir diğeri, Cuma gecesinin özel bir gece namazıyla ayrılmamasını öğütleyen hadistir (Müslim 1144); Regaib de bir Cuma gecesidir.
2. Genel ibadet sakıncasızdır. Hadis âlimi İbnü’s-Salâh ve başkaları, Receb gibi faziletli bir ayın gecesini vesile ederek kaza ve nâfile namaz kılmanın, Kur’an okumanın ve hayır yapmanın dinen bir sakıncası olmadığını söylemiştir.

İki âlim arasında bir münazara da yapılmış; âlimlerin çoğu İbn Abdüsselâm’a hak vermiş, Eyyûbî hükümdarı el-Melikü’l-Kâmil Regaib namazının camilerde kılınmasını yasaklamıştır. Dikkat edersen iki görüş de uydurma rivayete dayanan özel bir namazı savunmaz. Ayrıldıkları nokta, geceyi genel ibadetlerle değerlendirmenin uygun olup olmadığıdır.

Bu gece ne kılınabilir?

1. Kaza namazı. Üzerinde kılınmamış farz namaz olan biri için en sağlam yol budur. Hadiste “Kim bir namazı unutursa hatırladığında kılsın” buyrulur (Müslim 684). Kandil gecesini bir kaza borcunu azaltmaya ayırmak, hem sorumluluğu yerine getirmek hem de geceyi değerlendirmektir.

2. Nâfile gece namazı. Yatsıdan sonra ya da sabaha karşı, ikişer rekât hâlinde, dilediğin kadar. Her rekâtta Fâtiha ve ezberindeki bir sûre ya da birkaç âyet okursun; sayı ve sûre sana bırakılmıştır. Peygamberimiz farzdan sonra en faziletli namazın gece namazı olduğunu söylemiştir (Müslim 1163). TDV’nin “Teheccüd” ve “Nâfile” maddeleri bu namazların hükmünü ve vaktini ayrıntılı anlatır.

3. Namazdan sonra dua. Gecenin son üçte biri, Rabbimizin “Kim Bana dua ederse ona karşılık vereyim” diye seslendiği vakittir (Buhârî 1145). Namazını bitirdikten sonra kendi cümlelerinle dua etmek, sayılı bir tariften çok daha sağlam bir yoldur. Dua ile ilgili sık sorulan bir soruyu duam neden kabul olmuyor sayfamızda kaynaklarıyla cevapladık.

4. Zikir. Namazdan sonra tesbih, tahmid ve tekbir getirmek; istersen zikirmatik ile sayabilirsin. Sayının bir şart olmadığını unutmadan.

Namaz kılamayan, hasta ya da özel hâlde olan biri için de gece kapalı değildir: dua, istiğfar, salavat ve zikir her hâlde yapılabilir.

Kandil gecesinin geri kalanı

Regaib gecesinin ne olduğunu, ne zaman olduğunu ve o gece okunabilecek sahih duaları Regaib Kandili sayfamızda topladık. Sevdiklerine göndermek için kendi yazdığımız mesajlar Regaib kandili mesajları sayfasında. Receb’in bir sonraki büyük gecesi ise 4 Ocak 2027’deki Miraç Kandili; orada da aynı soru sorulur ve cevap benzerdir.

Esmalarla dua

Namazdan sonra Allah’ın isimleriyle dua etmek güzeldir: Mucîb (dualara karşılık veren), Tevvâb (tövbeleri kabul eden) ve Gaffâr (çokça bağışlayan) bu gecenin anlamına yakın isimlerdir. Aşağıdaki kartlardan anlamlarına bakabilirsin.