Mübarek gün ve geceler
Miraç Kandili 2027
Kısaca
Miraç Kandili 4 Ocak 2027 Pazartesi akşamıdır (Diyanet Dinî Günler Listesi). İsrâ, Peygamberimizin bir gece Mescid-i Harâm’dan Mescid-i Aksâ’ya götürülmesi (İsrâ 17:1), Miraç ise oradan yükselmesidir. Sahih rivayete göre o gece beş vakit namaz ve Bakara sûresinin son âyetleri verilmiştir (Müslim 173). Geceyi namaz, bu âyetleri okumak, zikir ve duayla değerlendirmek sünnetin genel çerçevesine uygundur.
Son güncelleme:
ءَامَنَ ٱلرَّسُولُ بِمَآ أُنزِلَ إِلَيْهِ مِن رَّبِّهِۦ وَٱلْمُؤْمِنُونَ ۚ كُلٌّ ءَامَنَ بِٱللَّهِ وَمَلَٰٓئِكَتِهِۦ وَكُتُبِهِۦ وَرُسُلِهِۦ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ أَحَدٍۢ مِّن رُّسُلِهِۦ ۚ وَقَالُوا۟ سَمِعْنَا وَأَطَعْنَا ۖ غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَإِلَيْكَ ٱلْمَصِيرُ لَا يُكَلِّفُ ٱللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا ٱكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ إِن نَّسِينَآ أَوْ أَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ إِصْرًۭا كَمَا حَمَلْتَهُۥ عَلَى ٱلَّذِينَ مِن قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهِۦ ۖ وَٱعْفُ عَنَّا وَٱغْفِرْ لَنَا وَٱرْحَمْنَآ ۚ أَنتَ مَوْلَىٰنَا فَٱنصُرْنَا عَلَى ٱلْقَوْمِ ٱلْكَٰفِرِينَ
Âmene’r-resûlü bimâ ünzile ileyhi min rabbihî ve’l-mü’minûn, küllün âmene billâhi ve melâiketihî ve kütübihî ve rusulih, lâ nüferriku beyne ehadin min rusulih, ve kâlû semi‘nâ ve eta‘nâ ğufrâneke rabbenâ ve ileyke’l-masîr. Lâ yükellifullâhu nefsen illâ vüs‘ahâ, lehâ mâ kesebet ve aleyhâ mektesebet, rabbenâ lâ tüâhiznâ in nesînâ ev ahta’nâ, rabbenâ ve lâ tahmil aleynâ ısran kemâ hameltehû ale’llezîne min kablinâ, rabbenâ ve lâ tühammilnâ mâ lâ tâkate lenâ bih, va‘fü annâ, vağfir lenâ, verhamnâ, ente mevlânâ fensurnâ ale’l-kavmi’l-kâfirîn.
Anlam özeti: Resûl de müminler de Rabbinden indirilen vahye inandılar; Allah’ı, melekleri, kitapları ve elçileri tanıyıp elçiler arasında ayrım gözetmediler; duyup boyun eğdiklerini söyleyip Rabbin bağışını dilediler ve dönüşün O’na olduğunu kabul ettiler. Allah hiç kimseyi taşıyamayacağı bir sorumlulukla yüklemez; herkesin iyiliği de kötülüğü de kendi hesabınadır. Âyet bir duayla biter: unutkanlık ve hatalarımızdan dolayı hesaba çekilmemek, öncekilere verilen ağır yükten ve gücümüzü aşan şeylerden korunmak; af, bağışlanma ve merhamet dilemek; Mevlâmız olan Allah’tan inkâr edenlere karşı yardım istemek.
Bakara 2:285-286Kur’an âyeti
Arapça metin: Tanzil kökenli Uthmani metin (alquran.cloud), değiştirilmeden
Ne zaman?
- 4 Ocak 2027, Pazartesi akşamı26 Receb 1448: Miraç Kandili. Gece, Pazartesiyi Salıya bağlar.
- 24 Aralık 2027, Cuma akşamı26 Receb 1449: Miraç Kandili (yılın ikinci Miraç’ı).
Tarihler: Diyanet İşleri Başkanlığı Dinî Günler Listesi
سُبْحَٰنَ ٱلَّذِىٓ أَسْرَىٰ بِعَبْدِهِۦ لَيْلًۭا مِّنَ ٱلْمَسْجِدِ ٱلْحَرَامِ إِلَى ٱلْمَسْجِدِ ٱلْأَقْصَا ٱلَّذِى بَٰرَكْنَا حَوْلَهُۥ لِنُرِيَهُۥ مِنْ ءَايَٰتِنَآ ۚ إِنَّهُۥ هُوَ ٱلسَّمِيعُ ٱلْبَصِيرُ
Sübhânellezî esrâ bi-abdihî leylen mine’l-mescidi’l-harâmi ile’l-mescidi’l-aksellezî bâreknâ havlehû li-nüriyehû min âyâtinâ, innehû hüve’s-semîu’l-basîr.
Anlam özeti: Allah’ın şanı yücedir; O, kulunu bir gece Mescid-i Harâm’dan, etrafı bereketle donatılmış Mescid-i Aksâ’ya yolculuk ettirdi. Amaç, ona kendi âyetlerinden bazılarını göstermekti. İşiten de gören de O’dur.
İsrâ 17:1Kur’an âyeti
Arapça metin: Tanzil kökenli Uthmani metin (alquran.cloud), değiştirilmeden; sûre başındaki besmele ayrıldı
فَأُعْطِيَ رَسُولُ اللَّهِ صلى الله عليه وسلم ثَلاَثًا أُعْطِيَ الصَّلَوَاتِ الْخَمْسَ وَأُعْطِيَ خَوَاتِيمَ سُورَةِ الْبَقَرَةِ وَغُفِرَ لِمَنْ لَمْ يُشْرِكْ بِاللَّهِ مِنْ أُمَّتِهِ شَيْئًا الْمُقْحِمَاتُ
Resûlullah’a o gece üç şey verildi: beş vakit namaz verildi, Bakara sûresinin son âyetleri verildi ve ümmetinden Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmayanların helâk edici büyük günahlarının bağışlanacağı müjdelendi.
Abdullah b. Mes‘ûd’un rivayetidir. Bağışlanma müjdesi, tövbe ve şefaat konusundaki diğer naslarla birlikte anlaşılır; günaha izin anlamına gelmez.
Müslim, Îmân 279 (173)Sahih
Arapça metin: Müslim 173, açık hadis veri seti (fawazahmed0/hadith-api; Fuad Abdülbâkî numarası) metninden programla kopyalandı; hadisin son bölümü
لَقِيتُ إِبْرَاهِيمَ لَيْلَةَ أُسْرِيَ بِي فَقَالَ يَا مُحَمَّدُ أَقْرِئْ أُمَّتَكَ مِنِّي السَّلاَمَ وَأَخْبِرْهُمْ أَنَّ الْجَنَّةَ طَيِّبَةُ التُّرْبَةِ عَذْبَةُ الْمَاءِ وَأَنَّهَا قِيعَانٌ وَأَنَّ غِرَاسَهَا سُبْحَانَ اللَّهِ وَالْحَمْدُ لِلَّهِ وَلاَ إِلَهَ إِلاَّ اللَّهُ وَاللَّهُ أَكْبَرُ
Zikir: Sübhânallâhi ve’l-hamdü lillâhi ve lâ ilâhe illallâhü vallâhü ekber.
İsrâ gecesi İbrâhim ile karşılaştım. Bana: “Ey Muhammed! Ümmetine benden selâm söyle ve onlara haber ver ki cennetin toprağı güzel, suyu tatlıdır; orası düz bir ovadır ve fidanları sübhânallâh, elhamdülillâh, lâ ilâhe illallâh ve Allâhu ekberdir” dedi.
Tirmizî “hasen garîb”, Elbânî ve Ahmed Şâkir hasen demiştir; Zübeyr Ali Zâî zayıf saymıştır. Zikrin kendisi başka sahih hadislerde de övülür.
Tirmizî, Daavât (3462)Hasen
Arapça metin: Tirmizî 3462, açık hadis veri seti (fawazahmed0/hadith-api) metninden programla kopyalandı; yalnızca hadisin metin kısmı alındı
Miraç Kandili ne zaman?
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Dinî Günler Listesi’ne göre Miraç Kandili 4 Ocak 2027 Pazartesi akşamıdır. Takvimde yazan tarih, gecenin idrak edildiği akşamı gösterir: Pazartesi akşamı akşam namazıyla başlayan ve Salı sabahına bağlanan gece Miraç gecesidir. Hicrî takvimde 26 Receb 1448 akşamı, 27 Receb’e bağlanan gecedir.
Hicrî yıl miladi yıldan yaklaşık on bir gün kısa olduğu için 2027’de Miraç Kandili iki kez gelir: ikincisi 24 Aralık 2027 Cuma akşamıdır. Bu sayfa her yıl Diyanet’in açıkladığı tarihlerle güncellenir. Miraç’tan yaklaşık üç hafta önce de Receb’in ilk Cuma gecesi, Regaib Kandili idrak edilir; 2026’da 10 Aralık Perşembe akşamı.
İsrâ ve Miraç nedir?
Miraç kelimesi “yukarı çıkmak” anlamındaki urûc kökünden gelir ve “yükselme aracı, merdiven” demektir. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre kaynaklar olayı iki aşamada anlatır: Peygamberimizin bir gece Mescid-i Harâm’dan Mescid-i Aksâ’ya yaptığı yolculuğa isrâ, oradan yükselişine miraç denir. Türkçede ikisi birlikte çoğu zaman “Miraç” diye anılır.
İsrâ, Kur’an’da açıkça geçer ve bir sûreye adını vermiştir: Allah, kuluna âyetlerinden bazılarını göstermek için onu bir gece Mescid-i Harâm’dan çevresi bereketli kılınan Mescid-i Aksâ’ya götürmüştür (İsrâ 17:1). Necm sûresi ise Peygamberimizin Sidretü’l-müntehâ’da Rabbinin büyük âyetlerinden bazılarını gördüğünü bildirir (Necm 53:13-18). Âyetin “O her şeyi işiten, her şeyi görendir” diye bitmesi, Semî‘ ve Basîr isimlerini bu gecenin anlamıyla buluşturur.
O gece ne oldu?
Olayın ayrıntıları Buhârî ve Müslim’deki rivayetlerde anlatılır. Bu sayfada yalnızca sahih kaynaklardaki ana çizgiyi veriyoruz; ayrıntılı tasvirlerin bir kısmının zayıf rivayetlere dayandığını TDV de not eder.
Abdullah b. Mes‘ûd’un Müslim’deki rivayetine göre o gece Peygamberimize üç şey verilmiştir (Müslim 173):
- Beş vakit namaz. Namaz, diğer ibadetlerden farklı olarak yeryüzünde değil, Miraç’ta farz kılınmıştır. Bu yüzden Miraç anıldığında ilk hatırlanan şey namazdır.
- Bakara sûresinin son âyetleri. Sayfanın başındaki iki âyet, imanın özünü ve kulun en kapsamlı dualarından birini birlikte taşır. Allah’ın kimseye gücünün yetmeyeceği yükü yüklemediğini bildiren âyet de buradadır.
- Bağışlanma müjdesi. Ümmetinden Allah’a hiçbir şeyi ortak koşmayanların büyük günahlarının bağışlanacağı müjdelenmiştir. Bu müjde, tövbe ve şefaatle ilgili diğer âyet ve hadislerle birlikte anlaşılır; günahı hafife almak anlamına gelmez, ümitsizliği kaldıran bir rahmet haberidir.
Tirmizî’nin rivayetinde ise Peygamberimiz o gece Hz. İbrâhim’in ümmetine selâm gönderdiğini ve cennetin fidanlarının “sübhânallâh, elhamdülillâh, lâ ilâhe illallâh, Allâhu ekber” olduğunu haber verdiğini anlatır (Tirmizî 3462, hasen).
Miraç’ın tarihi
Miraç’ın hangi gece olduğu kaynaklarda kesin değildir. TDV’nin aktardığına göre en sahih kabul edilen rivayet, olayın Habeşistan hicretlerinden ve Hz. Hatice ile Ebû Tâlib’in vefatlarından sonra, hicretten bir yıl önce gerçekleştiğidir. Rebîülevvel ya da Ramazan ayını gösteren rivayetler de vardır. Müslümanların çoğunluğu Miraç’ı Receb’in 27. gecesinde anar. Yani 27 Receb bir anma geleneğidir; Miraç’ın o gece olduğu kesin bir bilgi değildir. Bu, geceyi değerlendirmeye engel değildir; sadece “tam bu gece oldu” diye kesin konuşmamak gerekir.
Bu gece nasıl ihya edilir?
TDV’nin “Kandil” maddesine göre Peygamberimiz ve sahabe döneminde Miraç’la bağlantılı bir kutlama ya da özel ibadet görülmez. Kandil geceleri, doğrudan İslâm’ın bir emri değil, Müslüman toplumların güzel bir geleneğidir. Bu geleneği anlamıyla doldurmanın en iyi yolu, Miraç’ın kendisinin bize verdiği şeylerle meşgul olmaktır:
- Namaz. Miraç’ın hediyesi beş vakit namazdır. Gecenin ilk ve en anlamlı adımı vakit namazlarını eksiksiz kılmak; kılınmamış namazı olan için kaza namazıdır (Müslim 684). Ardından ikişer rekât nâfile namaz kılınabilir; farzdan sonra en faziletli namaz gece namazıdır (Müslim 1163). Kandil gecelerine özel “12 rekât” tariflerinin neden kaynağı olmadığını Regaib kandili namazı sayfamızda anlattık; aynı değerlendirme Miraç için de geçerlidir.
- Bakara’nın son iki âyeti. Bu gece verildiği bildirilen âyetleri anlamıyla, yavaşça okumak. Ezberinde yoksa okunuşundan takip edebilirsin.
- Cennetin fidanları. Tirmizî’deki rivayette geçen dört kelimelik zikri çoğaltmak. Sayı şartı yoktur; istersen zikirmatik ile sayabilirsin.
- İstiğfar ve dua. Bağışlanma müjdesinin gecesinde bağışlanma dilemek, kendin ve sevdiklerin için dua etmek.
- Bir iyilik. Namazın insanı kötülükten alıkoyan bir ibadet olduğunu hatırlayarak, gecenin ertesi gününe bir iyilik taşımak (Ankebût 29:45).
Namaz kılamayan, hasta ya da özel hâlde olan biri için de bu gece kapalı değildir: zikir, salavat, istiğfar ve dua her hâlde yapılabilir. Kandil gecesi sevdiklerine bir mesaj göndermek istersen, kaynağı belli olmayan sözler yerine âyetli ve kendi cümlelerinle yazılmış mesajlar seçmeni öneririz; örnekleri Regaib kandili mesajları sayfamızda bulabilirsin.
Miraç ve namaz
Miraç’ı diğer kandillerden ayıran şey, ardında her gün tekrar eden bir ibadet bırakmasıdır. Yılda bir gece hatırlanan bir olayın günde beş kez yaşanan bir karşılığı vardır. Bu yüzden Miraç gecesini değerlendirmenin belki en sade yolu, bir sonraki günün beş vaktini daha dikkatli, daha huzurlu kılmaya niyet etmektir. Cuma gününe denk gelen ikinci Miraç Kandili’nde (24 Aralık 2027) Cuma günü okunacak dualar sayfamız da işine yarayabilir.
Miraç ve esmalar
İsrâ âyeti Allah’ın Semî‘ (her şeyi işiten) ve Basîr (her şeyi gören) isimleriyle biter. Bağışlanma müjdesinin anıldığı bu gecede Gaffâr (çokça bağışlayan) ismi de anlam bakımından yakındır. Aşağıdaki kartlardan anlamlarını okuyabilir, dilediğin kadar zikredebilirsin.
Bu hâle yakın esmalar
99 isimDoğru bilinen yanlışlar
Halk arasında yaygın, kaynağı bulunmayanlar
“Miraç kesin olarak Receb ayının 27. gecesinde olmuştur.”
Miraç’ın tarihi kaynaklarda ihtilaflıdır. TDV’ye göre en sahih kabul edilen rivayet olayın hicretten bir yıl önce olduğunu söyler; Rebîülevvel ya da Ramazan ayını gösteren rivayetler de vardır. Müslümanların çoğunluğu Miraç’ı Receb’in 27. gecesinde anar; bu bir anma geleneğidir, kesin bir tarih bilgisi değildir.
TDV İslâm Ansiklopedisi: Mi‘rac (İbn Kesîr, es-Sîre II, 93, 107)
“Miraç gecesine özel 12 rekâtlık “Miraç namazı” sünnettir.”
Miraç gecesine özel, rekât sayısı ve okunacak sûreleri belirlenmiş sahih bir namaz yoktur. TDV’nin “Kandil” maddesine göre Peygamberimiz ve sahabe döneminde bu olayla bağlantılı bir kutlama ya da özel ibadet görülmez. O gece de her gece gibi kaza ve nâfile namaz kılınabilir.
TDV İslâm Ansiklopedisi: Kandil
“Miraç günü tutulan oruç şu kadar yıllık oruca bedeldir.”
Kandillere özel oruç fazileti bildiren sahih bir rivayet bulunmuyor. Receb haram aylardandır ve nâfile oruç tutmak caizdir; ama belirli bir güne bağlı sevap rakamı sahih kaynakta yer almaz.
TDV İslâm Ansiklopedisi: Kandil, Receb
“Miraç yolculuğunun bütün ayrıntılı tasvirleri sahih hadislerde geçer.”
Olayın ana çizgisi Buhârî ve Müslim’deki rivayetlerle sabittir; ama kitaplarda dolaşan ayrıntılı tasvirlerin bir kısmı zayıf rivayetlere dayanır (İbn Kesîr, Tefsîr III, 22; TDV). Bu yüzden Miraç’ı anlatırken âyetlerle ve sahih rivayetlerle yetinmek en doğrusudur.
TDV İslâm Ansiklopedisi: Mi‘rac
Sık sorulanlar
Miraç Kandili 2027 ne zaman?
Diyanet İşleri Başkanlığı’nın Dinî Günler Listesi’ne göre Miraç Kandili 4 Ocak 2027 Pazartesi akşamıdır; o akşam başlayıp Salı sabahına bağlanan gecedir. Hicrî takvimde 26 Receb’i 27 Receb’e bağlayan gecedir. Hicrî yıl miladi yıldan kısa olduğu için 2027’de ikinci bir Miraç Kandili daha vardır: 24 Aralık 2027 Cuma akşamı.
Miraç Kandilinde ne oldu?
İsrâ sûresinin ilk âyetine göre Peygamberimiz bir gece Mescid-i Harâm’dan Mescid-i Aksâ’ya götürülmüştür; Necm sûresi de onun Sidretü’l-müntehâ’da Rabbinin büyük âyetlerinden bazılarını gördüğünü bildirir. Sahih rivayete göre o gece beş vakit namaz farz kılınmış, Bakara sûresinin son âyetleri verilmiş ve şirk koşmayanlara bağışlanma müjdesi verilmiştir (Müslim 173).
Miraç ne demek?
Miraç, “yukarı çıkmak, yükselmek” anlamındaki urûc kökünden gelir; “yükselme aracı, merdiven” demektir. Terim olarak Peygamberimizin göğe yükselişini anlatır. Mescid-i Harâm’dan Mescid-i Aksâ’ya gece yolculuğuna isrâ, oradan yükselişe miraç denir; Türkçede ikisi birlikte genellikle “Miraç” diye anılır (TDV).
Miraç Kandilinde ne yapılır?
Bu geceye özel, şekli belirlenmiş sahih bir ibadet yoktur. Miraç’ın hediyesi namaz olduğu için kaza ve nâfile namaz kılmak, Bakara sûresinin son iki âyetini anlamıyla okumak, “sübhânallâhi ve’l-hamdü lillâhi ve lâ ilâhe illallâhü vallâhü ekber” zikrini çoğaltmak ve dua etmek gecenin anlamına en uygun ibadetlerdir.
Miraç Kandilinde hangi dua okunur?
Bu gece için hadislerde özel bir dua kalıbı bildirilmez. Miraç gecesi verildiği bildirilen Bakara sûresinin son iki âyeti (2:285-286) aynı zamanda kapsamlı bir duadır: affedilmeyi, bağışlanmayı ve merhameti ister. Bunun yanında kendi cümlelerinle, kendin ve sevdiklerin için dua edebilirsin.
Miraç Kandilinde oruç tutulur mu?
Miraç gününe özel oruç fazileti bildiren sahih bir rivayet yoktur. Receb haram aylardan biridir ve bu ayda nâfile oruç tutmak âlimlerce caiz görülmüştür. Dileyen nâfile oruç tutabilir; ama ona özel bir sevap rakamı ya da “Miraç orucu” adıyla bir sünnet bağlanmamalıdır.
Diğer özel günler
- Özel günRegaib Kandili 2026Regaib Kandili bu yıl 10 Aralık 2026 Perşembe akşamıdır; Receb ayının ilk Cuma gecesi ve üç ayların başlangı…→
- Özel günRegaib kandili namazı nasıl kılınır?“Regaib namazı” diye bilinen 12 rekâtlık namazın dayandığı rivayeti hadis âlimleri uydurma saymıştır; İbnü’l…→
- Özel günRegaib kandili mesajlarıRegaib Kandili 10 Aralık 2026 Perşembe akşamıdır. Bu sayfadaki mesajların hepsini kendimiz yazdık; başka sit…→
- Özel günKandil geceleri 2026-2027: Mübarek gecelerin tarihleri ve anlamıDiyanet takvimine göre sıradaki kandiller: Regaib 10 Aralık 2026 Perşembe, Miraç 4 Ocak 2027 Pazartesi, Bera…→
- Özel günKandil gecesi yapılacak ibadetler: Sahih kaynaklara göre bir gece planıKandil gecelerine özel, rekâtı ve şekli belirlenmiş sahih bir namaz yoktur. Diyanet’in açıklamasına göre bu…→
- Özel günCuma günü okunacak dualarCuma günü için bir “özel dua” bildirilmemiştir; ama bu günde dua edilmesi teşvik edilir. Buhârî’nin rivayeti…→
Bunlara da bakabilirsin
- Derdine göreKorunma için esmalarKorunma hâlinde okunan 25 isim, anlamları ve zikirleri.→
- DuaSabah akşam zikirleri: Sahih hadislerle listePeygamberimizin sabah ve akşam okuduğu ya da öğrettiği zikirlerin başlıcaları şunlardır: üç kez “Bismillâhil…→
- DuaYalnızlık duası: Yalnız hissettiğinde okunacak dualarYalnızlık için Kur’an’daki en bilinen dua Hz. Zekeriyyâ’nın “Rabbi lâ tezernî ferden ve ente hayru’l-vârisîn…→
- SoruAbdestsiz, âdetliyken ya da cünüpken dua kabul olur mu?Dua için abdest şart değildir. Peygamberimiz her hâlinde Allah’ı anardı (Müslim 373); Kur’an da ayakta, otur…→
Kaynaklar
- DiyanetDiyanet İşleri Başkanlığı: 2027 Dinî Günler Listesi
- Kur’anBakara 2:285-286
- Kur’anİsrâ 17:1
- Kur’anNecm 53:1-18
- Hadis · sahihMüslim, Îmân 279 (173)
- Hadis · hasenTirmizî, Daavât (3462)
- Hadis · sahihMüslim, Sıyâm 202 (1163)
- Hadis · sahihMüslim, Mesâcid 314 (684)
- Kur’anAnkebût 29:45
- TDV İslâm AnsiklopedisiTDV İslâm Ansiklopedisi: Mi‘rac
- TDV İslâm AnsiklopedisiTDV İslâm Ansiklopedisi: İsrâ
- TDV İslâm AnsiklopedisiTDV İslâm Ansiklopedisi: Kandil
- TDV İslâm AnsiklopedisiTDV İslâm Ansiklopedisi: Receb
Bağlantılar 25 Ekim 2026 tarihinde açılıp kontrol edildi. Âyet anlamları özet niteliğindedir; tam meal için kaynak bağlantısına bakılabilir. Hadis dereceleri hadis âlimlerinin değerlendirmelerinden aktarılmıştır.
Bu sayfa kaynaklarıyla hazırlanmıştır; dinî hüküm için Diyanet İşleri Başkanlığı Din İşleri Yüksek Kurulu açıklamalarına başvurulabilir.