Cuma günü okunacak dualar

Cuma neden özeldir?

Cuma, Kur’an’da adıyla bir sûreye isim olmuş tek gündür. Cuma sûresi, namaz için çağrıldığında alışverişi bırakıp Allah’ı anmaya koşmayı, namazdan sonra da yeryüzüne dağılıp Allah’ın lütfunu aramayı ve O’nu çok anmayı öğütler (Cuma 62:9-10). Yani Cuma, hem ibadetin hem de gündelik hayatın Allah’ı anarak birleştiği bir gündür.

TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Cuma” maddesinde de anlatıldığı gibi, Müslümanlar için Cuma hem haftalık bir bayram havası taşır hem de toplu ibadetin günüdür. Bu sayfada Cuma günü için sahih kaynaklarda yer alan dua ve ibadetleri, yaygın ama kaynağı bulunamayan uygulamalardan ayırarak bir araya getirdik.

Cuma günü okunacak dualar

Salavat-ı İbrâhîmiyye. Sahabe Peygamberimize “Sana nasıl salavat getirelim?” diye sorduğunda o, sayfanın başındaki duayı öğretmiştir (Buhârî 3370). Namazlarda okuduğumuz “Allâhümme salli” ve “Allâhümme bârik” duaları budur. Cuma günü salavatı çoğaltmak tavsiye edilir; Ahzâb sûresindeki âyet de müminleri Peygamber’e salât ve selâma çağırır (33:56). Sahih hadise göre bir salavat getirene Allah on rahmet eder (Müslim 408).

Rabbenâ âtinâ. Enes b. Mâlik, Peygamberimizin en çok “Rabbimiz, bize dünyada da iyilik ver, âhirette de iyilik ver ve bizi ateş azabından koru” diye dua ettiğini anlatır (Buhârî 6389). Bu dua Bakara sûresinde de geçer (2:201). Kısa, kapsamlı ve her hâle uygundur; Cuma’nın icabet saatini arayan biri için güzel bir başlangıçtır.

Kendi cümlelerinle dua. Cuma günü için bildirilen en önemli müjde, belli bir kalıptan çok duanın kendisiyle ilgilidir: Bu günde Müslüman bir kulun Allah’tan ne isterse verildiği bir saat vardır (Buhârî 935). O saat, bir kalıbı ezberlemekten çok, kalbinden geçeni Allah’a açmak için bir fırsattır.

İcabet saati ne zaman?

Peygamberimiz bu saatin varlığını haber vermiş, kısa olduğunu da eliyle işaret ederek göstermiştir. Ne zaman olduğu konusunda ise farklı rivayetler vardır. Bunlardan biri imamın minbere çıkmasından namazın bitimine kadar olan zamanı, diğeri ikindiden sonra akşama yakın son saati işaret eder. Âlimler iki görüşe de yer vermiştir.

Bu yüzden “Cuma günü duanın kabul olduğu saat şu dakikadır” gibi kesin ifadeler doğru değildir. Sünnete en yakın yol, günün farklı vakitlerinde, özellikle hutbe ve namaz sırasında ve ikindiden sonra duaya zaman ayırmaktır.

Cuma günü yapılabilecek ibadetler

• Cuma namazına hazırlık: Yıkanmak, temiz giyinmek, güzel koku sürünmek ve namaza erken gitmek hadislerde övülen hazırlıklardandır.
• Hutbeyi sessizce dinlemek: Hutbe sırasında konuşmamak, dikkatle dinlemek Cuma adabındandır.
• Salavatı çoğaltmak: Sayı şartı olmadan, gün boyunca dilediğin kadar. Zikirmatikte salavat sayabilirsin.
• Kur’an okumak: Dilediğin sûreyi okuyabilirsin. Kehf sûresi için aşağıdaki nota bakabilirsin.
• Duaya vakit ayırmak: Özellikle ikindiden sonra kısa da olsa bir dua anı.
• Bir iyilik: Bir sadaka, bir ziyaret, bir gönül alma. Cuma’nın bayram havası paylaşınca güzelleşir.

Cuma günü Kehf sûresi

Cuma günü Kehf sûresi okuyana iki Cuma arası bir nur verileceğine dair rivayetler vardır. Ancak bu rivayetlerin sıhhati hadis âlimleri arasında tartışmalıdır; TDV İslâm Ansiklopedisi’nin “Kehf Sûresi” maddesi bu tür fazilet rivayetlerinin güvenilir olmadığını belirten görüşlere yer verir, bazı âlimler ise onları kabul eder. Bu yüzden biz kesin bir hüküm kurmuyoruz: Kehf sûresini Cuma günü okumak güzel bir alışkanlıktır; ama okumayan bir eksik yapmış sayılmaz. Kur’an okumak her gün faziletlidir.

Sayılı okumalar ve Cuma mesajları

Cuma günü internette en çok paylaşılan içerikler sayılı okuma tavsiyeleri ve hadis diye sunulan sözlerdir. Bunların bir kısmı güzel tavsiyeler olabilir; ama hadis diye sunulduklarında kaynaklarının belli olması gerekir. Diyanet, belli sayıda zikir ve duanın kabul için şart olmadığını açıklar. Cuma mesajı paylaşırken kitap adı ve numarası belli bir âyet ya da hadis seçmek, yoksa kendi cümlelerinle güzel bir dilek yazmak daha doğrudur. Örneğin: “Rabbim bu Cuma’nın bereketiyle kalplerimizi ferahlatsın. Hayırlı Cumalar.”

Bir Cuma günü için sade bir plan

Kaynaklardaki tavsiyeleri bir günün akışına yerleştirmek istersen, şöyle sade bir sıra izleyebilirsin. Bu bir zorunluluk ya da “tam liste” değildir; yalnızca bir öneridir:

1. Sabah: Güne bir salavat ve “Rabbenâ âtinâ” duasıyla başla. O gün kimin için dua etmek istediğini düşün.
2. Öğleden önce: Yıkan, temiz giyin, Cuma namazına erken gitmeye niyet et.
3. Hutbe ve namaz: Hutbeyi dikkatle dinle; namaz sırasında ve sonrasında kalbinden geçenleri Allah’a aç.
4. İkindiden sonra: Akşama yakın bir zamanı kısa bir dua anına ayır. Ailen, hastalar, darda olanlar ve kendin için dua et.
5. Gün boyunca: Salavatı çoğalt, bir iyilik yap, biriyle gönül al.

Cuma namazı erkekler için farzdır; kadınlar için farz değildir ama kılmaları caizdir. Namazı kılamayan biri de Cuma gününü salavat, dua ve Kur’an ile değerlendirebilir. Hasta, yolcu ya da işi gereği namaza gidemeyen için de bu günün duası açıktır.

Cuma ve esmalar

Cuma günü duaya yöneldiğinde Allah’ın isimleriyle dua etmek de güzeldir: Mucîb (dualara karşılık veren), Vehhâb (karşılıksız bağışlayan) ve Kerîm (cömert) isimleri bu güne anlam bakımından çok yakındır. Aşağıdaki kartlardan anlamlarını okuyabilir, dilediğin kadar zikredebilirsin.