Kabir ziyareti duası: Mezarlıkta ne okunur?

Kabir ziyareti duası nedir?

Peygamberimiz İslâm’ın ilk yıllarında kabir ziyaretini yasaklamış, sonra “Size kabirleri ziyareti yasaklamıştım; artık ziyaret edin” buyurmuştur (Müslim 977). Tirmizî’nin rivayetinde bunun sebebi de söylenir: Kabir ziyareti âhireti hatırlatır (Tirmizî 1054). TDV İslâm Ansiklopedisi ilk yasağın amacını, câhiliye döneminden kalan feryat, yaka yırtma ve kabirdekilere aşırı saygı gibi âdetleri unutturmak olarak açıklar.

Ziyaretin nasıl yapılacağını da Peygamberimiz öğretmiştir. Büreyde’nin anlattığına göre sahabe mezarlığa çıktığında onlara bir selam cümlesi öğretirdi: “Ey bu yurdun mümin ve Müslüman sakinleri, selam üzerinize olsun…” (Müslim 975). Sayfanın başındaki dua budur. Kısa, ezberlemesi kolay ve her mezarlıkta okunabilecek bir duadır.

Duanın anlamı

Bu dua üç şey söyler. Önce kabirde yatanlara selam verilir; onlar hâlâ selamlanacak bir topluluk olarak anılır. Sonra ziyaretçi kendi sonunu hatırlar: Allah dilerse biz de size kavuşacağız. En son da hem kabirdekiler hem kendisi için Allah’tan esenlik ister. Yani kabir ziyareti hem ölüye dua hem de yaşayanın kendine bir öğüttür.

Hz. Âişe’ye öğretilen duada buna bir cümle eklenir: Allah bizden önce gidenlere de sonra gelecek olanlara da rahmet etsin (Müslim 974). Peygamberimizin gecenin sonunda Bakî mezarlığına gidip okuduğu duada ise orada yatanlar için açıkça bağışlanma istenir.

Kabir ziyareti nasıl yapılır?

1. Mezarlığa girince sayfanın başındaki selamı ver. Ezbere bilmiyorsan anlamını Türkçe söylemen de yeterlidir.
2. Ziyaret ettiğin kabrin başına geç, kabirlerin üzerine basmamaya özen göster.
3. Kabirde yatan için kendi cümlelerinle bağışlanma, rahmet ve kabrinin genişlemesi için dua et.
4. Dilersen Kur’an’dan bildiğin sûreleri ya da âyetleri oku ve sevabını ona bağışla.
5. Ölümü ve kendi sonunu düşün; ziyaretin asıl öğüdü budur.

Diyanet’in açıklaması ziyaretçinin âhireti hatırlaması, dünyanın geçici olduğunu düşünmesi ve kabirdekiler için dua etmesi gerektiğini belirtir. Kabrin başında yüksek sesle feryat etmek, taşlara sarılmak ve kabirdekilerden bir şey istemek ise uygun görülmez. Kabirde yatan, dua edilecek kişidir; dua edilen değil.

Peygamberimiz ayrıca kabirlerin üzerine oturulmasını ve kabirlere doğru namaz kılınmasını yasaklamıştır (Müslim 972). Bu yasak hem kabirde yatana saygının hem de ibadetin yalnızca Allah’a yöneltilmesinin bir gereğidir. Mezarlıkta yürürken kabirlerin arasındaki yollardan geçmek, kabirleri çiğnememek de aynı saygının parçasıdır.

Kabir başında ne okunur?

Kabir başında okunacak belirli bir sûre ya da sayı bildiren sahih bir hadis yoktur. Diyanet, Kur’an okuyup sevabını kabirdekilerin ruhuna bağışlamanın uygun olduğunu açıklar ve bunun için belli bir sûre belirtmez; Fâtiha, İhlâs, Yâsîn ya da bildiğin herhangi bir sûre okunabilir. Yaygın olarak anılan “Ölülerinize Yâsîn okuyun” rivayeti ise hadis âlimlerince zayıf kabul edilir (Ebû Dâvûd 3121). Bu, Yâsîn okumanın yanlış olduğu anlamına gelmez; yalnızca ona özel bir fazilet atfedilirken dikkatli olunması gerekir. Belli sayıda okumayla belli bir sonuca ulaşılacağı düşüncesinin dayanağı olmadığını zikir kaç defa çekilmeli sayfasında ayrıntılı bulabilirsin.

Kabrini ziyaret ettiğin kişi için edebileceğin diğer sahih dualar, cenaze duası dahil, vefat eden için dua sayfasında toplanmıştır. Anne ya da babanın kabrini ziyaret ediyorsan Kur’an’daki anne baba dualarını da okuyabilirsin.

Ziyaret sırasında hüzün

Sevdiğin birinin kabri başında ağlamak doğaldır; Peygamberimiz de oğlu İbrâhim vefat ederken gözyaşı dökmüş, bunun bir rahmet olduğunu söylemiştir (Buhârî 1303). Hüzün bazen ziyaretten sonra da uzun süre geçmeyebilir. Böyle anlarda sıkıntı duası ve içim daralıyor sayfası yanında olsun. Yas hayatını uzun süre durduracak kadar ağırlaştıysa bir uzmandan destek almak da kendine gösterdiğin bir şefkattir.

Kabir ziyareti ve esmalar

Kabir ziyareti insana en çok Bâkî (varlığı sonsuz olan) ve Vâris (her şey yok olduktan sonra kalan) isimlerini hatırlatır. Kabirde yatan için yapılan dualarda Rahîm ve Gafûr isimleri anlamca yakındır. Bu isimlerle “Yâ Rahîm, ona rahmet et; yâ Gafûr, onu bağışla” diye dua edebilirsin.