Tekâsür Suresi Oku: Arapça ve Türkçe Meali

Tekâsür suresi hakkında

Sure adını ilk âyetteki “tekâsür” kelimesinden alır: mal, nüfus ve itibar bakımından birbirini geçmeye çalışmak, çoklukla övünmek. Buhârî ve Tirmizî’de “Elhâkümü’t-tekâsür” diye anılır; sahabenin ona “el-Makbere” (kabristan) dediği de rivayet edilir. TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre âlimlerin çoğu surenin Mekke’de, Kureyş’in iki kolunun kalabalıkları ve ölüleriyle övünmesi üzerine indiğini söyler. Surenin suçlayıcı üslubu da muhataplarının müşrikler olduğunu gösterir.

Ne anlatır?

Sure kısa ama sert bir uyanış çağrısıdır. İlk âyetler, insanın “daha çok” yarışına dalıp ömrünü kabre kadar bu yarışla geçirdiğini söyler. Ardından aynı uyarı iki kez tekrar edilir: Yakında bileceksiniz. Müfessirler bu tekrardan, gerçeğin ilk olarak kabirde açılacağı sonucunu çıkarmıştır. Son âyetlerde, kesin bilgiyle bakılsa cehennemin görüleceği ve o gün verilen nimetlerden mutlaka sorulacağı bildirilir.

Müfessirler burada sorulacak “nimet” için sağlık, güven içinde yaşamak, görmek, işitmek, yiyecek ve içeceğe ulaşabilmek gibi örnekler vermiştir; Taberî’nin de kaydettiği gibi, ayrım yapmadan Allah’ın insana verdiği bütün nimetler bu kapsama girer. Müslim’deki (2038) uzun hadiste, açlıktan evlerinden çıkan Peygamberimiz, Ebû Bekir ve Ömer’in bir bahçede hurma, et ve su ile doyduktan sonra “Kıyamet günü bu nimetten sorulacaksınız” sözünü işitmeleri bu âyetin canlı bir tefsiridir.

Hadislerde Tekâsür

Abdullah b. Şıhhîr anlatır: Peygamberimizin yanına geldiğimde Tekâsür’ü okuyordu ve şöyle dedi: İnsan “malım, malım” der; oysa yiyip tükettiğinden, giyip eskittiğinden ve sadaka olarak önden gönderdiğinden başka nesi vardır? (Müslim 2958). Bu hadis surenin en güzel açıklamasıdır: Biriktirdiğimiz değil, yerinde harcadığımız ve paylaştığımız bizimdir.

Übey b. Kâ‘b da “Âdemoğlunun iki vadi dolusu malı olsa üçüncüsünü ister” sözünü bu sure inene kadar Kur’an’dan sandıklarını söyler (Buhârî 6440). Yani sure, insanın doymak bilmeyen bu hâlini kalıcı bir dille özetlemiştir.

Bugün için bir ayna

“Tekâsür” yalnızca eski Mekke’nin hastalığı değildir. Bugün daha büyük ev, daha yeni telefon, daha çok takipçi, daha yüksek maaş için verilen yarış da aynı kelimeyle anlatılabilir. Sure, bunlara sahip olmayı yasaklamaz; insanı oyalayıp asıl soruyu unutturmasına dikkat çeker. Karşılaştırma kalbi yorar: Hep birinin önünde olmaya çalışan insan, elindekini görmez olur.

Surenin önerdiği çıkış yolu sade bir farkındalıktır. Bir gün her nimetin hesabı sorulacaksa, bugün o nimetin farkına varmak, onu yerinde kullanmak ve paylaşmak gerekir. Bir bardak su içerken, sağlıklı uyanılan bir sabahta ya da sevdiğinle oturduğun bir sofrada bu sureyi hatırlamak, onu en iyi anlamanın yoludur. Peygamberimizin hadisinde olduğu gibi, gerçekten bizim olan şey yediğimiz, giydiğimiz ve başkasıyla paylaştığımızdır; gerisi geride kalır.

Fazileti ve ne zaman okunur?

Tekâsür’e özel bir sevap vaat eden sahih bir hadis bilinmiyor. Tefsirlerde geçen “okuyan nimetlerden hesaba çekilmez, bin âyet sevabı alır” rivayetinin ilk kısmı uydurmadır; derecesini yukarıda açıkça gösterdik. Sure her vakit, namazda ve namaz dışında okunabilir. Kısa olduğu için ezberlemesi kolaydır ve namazda sıkça okunan surelerdendir; anlamını bilerek okumak, onu bir hatırlatıcıya dönüştürür.

Okurken akla gelen nimetleri saymak ve şükretmek, surenin istediği şeyin ta kendisidir. Bunun için şükür nasıl edilir sayfası iyi bir devam olur. Mal kaygısı içini daraltıyorsa rızık duası ve borç duası sayfalarında Peygamberimizin öğrettiği duaları bulabilirsin. Aynı mesajı taşıyan Asr, Hümeze ve kıyametin dehşetini anlatan Kâria sureleri de mushafta hemen yanı başındadır.

Âyetlerin Arapçası ve Rowwad Tercüme Merkezi’nin Türkçe meali aşağıda âyet âyet yer alıyor.