Çocuğum olmuyor, ne yapmalıyım?

Bu bekleyiş zor; kendini suçlama

Her ay yeniden umut etmek, her test sonucunda yeniden kırılmak, düğünlerde ve bayramlarda “Ee, çocuk ne zaman?” sorusuna gülümseyerek cevap vermeye çalışmak… Çocuk beklemek, dışarıdan pek görünmeyen ama insanı içten içe yoran bir yüktür. Bazen kıskançlık, bazen suçluluk, bazen de Allah’a sitem gibi duygular kalbinden geçebilir. Bunları yaşadığın için kendini kötü bir insan sayma.

Kur’an bu konuda çok net bir şey söyler: Kız ya da erkek çocuğu dilediğine veren, dilediğini de çocuksuz bırakan Allah’tır; O her şeyi bilen ve her şeye gücü yetendir (Şûrâ 42:49-50). Bu âyet çocuksuzluğu bir ceza ya da değersizlik işareti olarak değil, Allah’ın bilgisine ve takdirine ait bir iş olarak anlatır. Kimse, çocuğu olmadığı için Allah katında eksik değildir.

Peygamberler de beklediler

Kur’an’da evlat bekleyişinin en dokunaklı hikâyesi Hz. Zekeriyyâ’nınkidir. Kemikleri zayıflamış, saçı sakalı ağarmış, eşi kısırken bile Rabbine şöyle seslenir: “Rabbim, Sana dua edip de eli boş döndüğüm hiç olmadı” (Meryem 19:4, 19:8). Duası “Rabbim, beni yalnız bırakma” cümlesiyle Enbiyâ sûresinde de geçer ve hemen ardından karşılık verildiği anlatılır (Enbiyâ 21:89-90). Hz. İbrâhim’in eşi de müjde geldiğinde kendisinin yaşlı olduğunu söyleyerek şaşırmıştır (Hûd 11:72).

Bu hikâyeler bir süre ya da sonuç vaadi değildir; ama iki şeyi öğretir: Beklemek iman eksikliği değildir ve dua etmek, umudun en dürüst hâlidir. Sayfanın başındaki duaları dilediğin vakit, eşinle birlikte, kendi cümlelerini de katarak okuyabilirsin.

Tedavi, duanın parçasıdır

Peygamberimiz Allah’ın şifasını da indirmediği hiçbir hastalık indirmediğini söyler (Buhârî 5678). Diyanet de tedavi olmayı dinin teşvik ettiği bir şey olarak açıklar. Yani doktora gitmek tevekküle aykırı değildir; tevekkül, sebebe sarılıp sonucu Allah’a bırakmaktır.

Yapabileceğin somut adımlar:

1. Eşinle birlikte başvurun. Çocuk sahibi olamamanın sebebi kadında da erkekte de olabilir; değerlendirmenin iki eş için birlikte yapılması hem zaman kazandırır hem de suçlamayı önler.
2. Bir uzmana danışın. Kadın hastalıkları ve doğum uzmanı ya da üremeye yardımcı tedavi merkezi, yaşınıza ve durumunuza göre neyin ne zaman yapılacağını söyler. Randevuyu MHRS üzerinden alabilirsiniz.
3. Kayıt tutun. Tetkikleri, ilaçları, tarihleri bir dosyada toplayın; farklı hekimlere gittiğinizde işinizi kolaylaştırır.
4. Tanımadığınız yerlerden ilaç ya da “kür” almayın. Bitkisel karışımlar dâhil her şeyi hekiminize sorun.

Tüp bebek caiz mi?

Bu soru pek çok çiftin içini rahatsız eder. Diyanet’in açıklamasına göre, tabii yolla gebelik mümkün değilse ve şu şartlar sağlanıyorsa tüp bebek yöntemine başvurmakta sakınca yoktur: Yumurta ve sperm nikâhlı eşlere ait olmalı, döllenmiş yumurta eşin kendi rahminde gelişmeli ve işlemin anne, baba ve çocuğun sağlığına zarar vermeyeceği tıbben belli olmalıdır. Başka bir kadının yumurtasının ya da eşten başka birinin sperminin kullanılması ise caiz değildir. Ayrıntılı sorular için Diyanet’in 190 numaralı hattından bilgi alabilirsiniz.

Yükü birlikte taşıyın

Tedavi süreçleri, iğneler, beklemeler ve hayal kırıklıkları eşler arasında gerginliğe dönüşebilir. Birbirinizi suçlamak yerine aynı tarafta durmaya çalışın: “Bu bizim ortak derdimiz” diyebilmek, yükü yarıya indirir. Aranızda bir soğukluk oluştuysa eşimle aram bozuk sayfası yol gösterebilir. Akrabalardan gelen sorulara cevap vermek zorunda değilsiniz; “Allah’tan hayırlısını istiyoruz” demek yeterlidir.

Uzun süren bekleyiş bazen derin bir hüzne, uykusuzluğa ve hiçbir şeyden zevk alamamaya dönüşebilir. Haftalardır böyleyse bir uzmandan destek almak duayla çelişmez; psikiyatri randevusu da MHRS üzerinden alınabilir. Umutsuzluk ağırlaşır ve kendine zarar verme düşüncesi aklından geçerse lütfen beklemeden 112’yi ara.

Yakınların için: bekleyen birine nasıl eşlik edilir?

Bu sayfayı bir kardeşin, arkadaşın ya da evladın için okuyorsan, en büyük yardım çoğu zaman az konuşmaktır. “Ne zaman?”, “Bir de şunu deneyin”, “Stres yapmayın, olur” gibi cümleler iyi niyetle söylense de yarayı her seferinde yeniden açar. Onun yerine hâlini sor ve gerçekten dinle; tedavi günlerinde yanında olmayı teklif et, kalabalık aile toplantılarında konuyu açılmaktan koru. Bir bebek haberi vereceksen bunu kalabalığın ortasında değil, ona önceden ve sakin bir şekilde söylemen incelik olur. Onun için kendi duanda da yer ayır: Gıyabında edilen dua, sevgini göstermenin en sessiz yoludur.

Duayı acele etmeden sürdür

Peygamberimiz, acele edip “Dua ettim ama kabul edilmedi” demedikçe duaya karşılık verildiğini söyler (Buhârî 6340). Karşılık her zaman istediğimiz biçimde ya da zamanda gelmeyebilir; ama hiçbir dua boşa gitmez. Bu konudaki sorular için duam neden kabul olmuyor sayfasına bakabilirsin. Göğsün daraldığında okunacak dualar ise sıkıntı duası sayfasında.

Evlat ve esmalar

Karşılıksız bağışlayan Vehhâb, duaya karşılık veren Mucîb, ince işleri bilen Latîf ve sabrı veren Sabûr bu hâle anlamca yakın isimlerdir. Hz. Zekeriyyâ’nın duasındaki “heb lî” (bana bağışla) ifadesi, Vehhâb ismiyle aynı köktendir. Bu isimlerin anlamlarını okuyabilir, sabır için esmalar sayfasına göz atabilirsin. İçinden geçenleri kendi cümlelerinle yazmak istersen Nûr kartı da burada; yazdığın hiçbir yere gönderilmez.